Jaarverslag 2021

Inhoudsopgave

1 BESTUURSVERSLAG 2021 3

1.1 Kom verder! 3

1.2 Team Dedicon 4

1.3 Samen komen we verder 9

1.4 Productie in 2021: van bestsellers tot maatwerk 10

1.5 Projecten in 2021: zo komen we verder 19

1.6 Verder in 2022 23

1.7 Het financiële beeld van 2021 24

2 VERSLAG VAN DE ONDERNEMINGSRAAD 29

3 VERSLAG VAN DE RAAD VAN TOEZICHT 31

4 JAARREKENING 2021 34

4.1 Geconsolideerde balans 34

4.2 Geconsolideerde staat van baten en lasten 35

4.3 Geconsolideerd kasstroomoverzicht 36

4.4 Grondslagen waardering activa en passiva en resultaatbepaling 36

4.5 Toelichting geconsolideerde jaarrekening 43

4.6 Toelichting geconsolideerde balans 44

4.7 Toelichting geconsolideerde staat van baten en lasten 53

4.8 WNT-verantwoording 59

4.9 Toezichthoudende topfunctionarissen 60

4.10 Enkelvoudige balans 62

4.11 Enkelvoudige staat van baten en lasten 62

4.12 Toelichting enkelvoudige balans 63

5 OVERIGE GEGEVENS 66

5.1 Vaststelling jaarrekening 66

5.2 Goedkeuring jaarrekening 66

5.3 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant 67

1 BESTUURSVERSLAG 2021

1.1 Kom verder!

2021, wederom een jaar waarin woorden als corona, beperking en toegang centraal leken te staan, ook bij Dedicon. Corona drukte opnieuw een belangrijke stempel op ons dagelijks leven. En daarmee ook op de werkzaamheden en medewerkers van Dedicon. Afstand houden op kantoor en thuiswerken waren de norm. Vrijwilligers konden we de eerste maanden slechts in kleinere aantallen ontvangen. Toch is het door de enorme inzet van medewerkers én vrijwilligers gelukt om alle klanten te voorzien van de gewenste en benodigde aangepaste (school)boeken, kranten, tijdschriften en tekeningen.

De woorden ‘beperking’ en ‘toegang’ zijn voor Dedicon juist begrippen die ons motiveren in ons werk, het zijn onze drijfveren. Ze geven sturing aan onze missie en visie: werken aan een wereld waarin het vanzelfsprekend is dat informatie voor iedereen toegankelijk is. Iedereen moet mee kunnen doen en verder kunnen komen in hun leven, ook tijdens deze pandemie.

Dit jaarverslag is een weergave van onze organisatie en activiteiten in 2021. Behalve de werkzaamheden voor onze reguliere productie zetten we ook een aantal projecten in de spotlights. Projecten die Dedicon, maar ook bijvoorbeeld uitgevers toekomstbestendig maken. Zo worden in 2022 de richtlijnen van de Europese Toegankelijkheidsakte in de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd. In het project Toegankelijk Publiceren, kortweg TPUB2, helpen wij uitgevers zodat zij in staat zijn hun uitgaven van meet af aan toegankelijk te publiceren om zo aan de nieuwe richtlijnen te voldoen.

In het Coalitieakkoord 2021-2025 dat het nieuwe kabinet op de drempel van 2022 presenteerde, staat dat toegankelijkheid de norm wordt. Een streven dat wij uiteraard omarmen. Een streven waar wij graag samen met andere partijen aan mee willen werken door onze kennis en expertise te delen. Want alleen samen komen we verder!

Grave, maart 2022

Maarten Verboom (directeur)

1.2 Team Dedicon

Ondanks alle noodzakelijke maatregelen en beperkingen zijn we er ook in 2021 weer in geslaagd om alle productieaanvragen, kranten- en tijdschriftenedities en actuele boeken op tijd te leveren. Dat is ons gelukt dankzij de veerkracht en geweldige inzet van alle medewerkers en vrijwilligers. Met recht: Team Dedicon.

Organigram Dedicon, per 31 december 2021

In 2021 zijn de taken van het Productiebureau bij andere afdelingen in de Productietak ondergebracht, met als doel de afstemming en communicatie en daarmee het gehele productieproces te verbeteren. Als gevolg van deze herstructurering is de afdeling Productiebureau in 2021 opgeheven.

Medewerkers en vrijwilligers

Met 141 CAO-medewerkers (113,5 fte) heeft Team Dedicon in 2021 de duizenden leesboeken, schoolboeken, kranten en tijdschriften naar diverse leesvormen aangepast. Om zich te blijven ontwikkelen, ook in zo’n bijzonder jaar, is medewerkers weer volop de kans gegeven om opleidingen en trainingen te volgen. Zo hebben vier medewerkers de opleiding tot onderzoeker digitale toegankelijkheid gevolgd. Nog eens vier medewerkers hebben de opleiding Lean Green Belt gevolgd en dragen bij aan het optimaliseren van lean productieafdelingen. Er waren ook verschillende opleidingsactiviteiten om bewustzijn en vaardigheden op gebied van digitale toegankelijkheid te vergroten bij medewerkers. Verder is er invulling gegeven aan het vervolg van Agile & Scrum en is er voor de gehele organisatie een training aangeboden op gebied van Security Awareness. Zo blijven alle medewerkers zich verder ontwikkelen.

Om als organisatie verder te groeien zijn er in 2021 met een dwarsdoorsnede van het personeelsbestand kwalitatieve gesprekken gevoerd om te kijken wat er speelt binnen de organisatie rondom de leidende principes Verbondenheid – Ondernemingszin – Verbeeldingskracht. In 2022 geven we een vervolg aan de uitkomsten van deze gesprekken.

Naast alle CAO-medewerkers kon Dedicon in 2021 niet zonder haar trouwe en enthousiaste vrijwilligers: 403 in het totaal! Daarvan zitten er 224 wekelijks in onze studio’s te Rijswijk en 173 vrijwilligers die in Grave meewerken aan de audioproductie van boeken, kranten en tijdschriften. En natuurlijk onze zes Club Orange-leden.

De vrijwillige voorlezers vormen een veelkleurig palet aan stemmen die de (school)boeken, kranten en tijdschriften tot leven brengen. De jongste is 21 jaar, de oudste 88. Tientallen zijn in 2021 voor het eerst begonnen, velen lezen al 10 of 25 jaar of zelfs nog langer. Gelukkig konden we ze in 2021 het hele jaar door ontvangen, al was dat voor beide locaties in de eerste helft van het jaar in beperkte mate. Natuurlijk met inachtneming van diverse maatregelen.

Om invulling te kunnen geven aan de wisselende behoefte aan inzet van arbeid op verschillende afdelingen maakt Dedicon ook gebruik van een flexibele schil van gemiddeld circa 40 uitzendkrachten, gedetacheerden en zzp-ers.

De belangen van de medewerkers worden vertegenwoordigd door de Ondernemingsraad. Deze bestond in 2021 uit zeven leden die verhoudingsgewijs het personeel in Grave en Rijswijk vertegenwoordigen: Kirsten de Haan (voorzitter), Laura ten Hoedt (secretaris), Peter van Muijen, Desirée Pluijgers, Paul Rambags, Davy Kager en Roel van Tiel. In 2021 hebben Peter van Muijen en Desirée Pluijgers Dedicon verlaten en zijn de vrijgekomen zetels ingevuld door Rosine Berendsen en Emiel van Koot. In hoofdstuk 2 leest u het verslag van de Ondernemingsraad.

Het Management Team en de Raad van Toezicht

Stichting Dedicon kent statutair een bestuurs-/toezichtstructuur volgens de richtlijnen van de Governance Code Cultuur. Dedicon wordt bestuurd door de directeur-bestuurder Maarten Verboom. Hij vormt samen met Inge de Mönnink (Klant & Innovatie), Edwin Meijerink (Productie), Richard Schoonderwoerd (Strategische Informatie Technologie) en Erik Horst (Finance & Control) het Management Team van Dedicon.

portretfoto's van het Management Team
V.l.n.r.: Maarten Verboom, Inge de Mönnink, Edwin Meijerink, Richard Schoonderwoerd, Erik Horst

De directeur-bestuurder van Dedicon is uit hoofde van zijn functie ook bestuurslid van de Stichting Vrienden van Dedicon.

Het toezicht op het bestuur wordt vormgegeven door de Raad van Toezicht. In 2021 waren de leden Marianne Kallen-Morren (voorzitter), Anita Lussenburg, Wim Ludeke en Menno Schaap.

Leden van de Raad van Toezicht
V.l.n.r.: Marianne Kallen-Morren, Anita Lussenburg, Wim Ludeke, Menno Schaap

De Adviesraad

Dedicon wordt bijgestaan door een groep professionele en gedreven (ervarings-)deskundigen, ondernemers, bestuurders en wetenschappers. Vanuit hun expertise adviseren zij Dedicon op strategisch niveau. In 2021 bestond de Adviesraad uit:

Ameling Algra
Voormalig manager bij het College voor toetsen en examens, voor (het beleid ten aanzien van) examinering en kandidaten met een beperking.

Birgitta Blokland
Bestuurslid en coördinator van diverse projecten binnen de European Blind Union; bestuurslid World Blind Union.

Remco Bron
Onder andere CEO en oprichter Resono, directeur en oprichter So many thoughts.

Catia Cucchiarini
Senior researcher Centre for Language and Speech Technology Radboud Universiteit; senior projectmanager Nederlandse Taalunie.

Frans van der Reep
Voormalig lector bij InHolland University of Applied Sciences.

Erik Timmermans
Voormalig secretaris-generaal Groep Algemene Uitgevers, Nederlands uitgeversverbond (NUV; tegenwoordig Mediafederatie); voormalig secretaris juridische en economische zaken NUV.

Robbert Vriens
Managing director Aranea.

Rob van Vliet
Diverse bestuursfuncties bij belangenorganisaties van blinden en slechtzienden.

De Jeugdadviesraad: Club Orange

Ole, Twan, Hannah, Teun, Rayane en Mireille: een groep ondernemende jongeren met een visuele beperking die Dedicon gevraagd en ongevraagd vertellen hoe wij onze producten en diensten verder kunnen verbeteren. Ook dankzij Club Orange komt Dedicon verder.

Vier van de zes leden van Club Orange staan naast elkaar voor een aantal stellages in een museum.
Mireille, Ole, Twan en Teun tijdens een bijeenkomst van Club Orange

Dedicon’s innovatieteams, de Paarse Kamer

De wereld staat niet stil. De wensen en behoeften van onze klanten daarom ook niet. Om ervoor te zorgen dat zij mee kunnen doen en verder komen in hun leven zijn continu vernieuwingen van onze producten en diensten nodig. Twee multidisciplinaire teams zijn daar bij Dedicon gedurende het jaar mee bezig.

Zo werkt een team aan het ideale en compleet toegankelijke (school)boek. Een multimodaal product waarbij verschillende toegankelijke leesvormen (zoals audio, braille of tekst) en verschillende contentelementen (waaronder afbeeldingen, beschrijvingen van afbeeldingen of voetnoten) in één bestand aanwezig zijn en naar wens van de klant kunnen worden gebruikt. Een tweede team onderzoekt hoe klanten zo optimaal mogelijk gebruik kunnen maken van toegankelijke beelden in schoolboeken, algemene lectuur, kranten en tijdschriften. En natuurlijk, de oplossingen die onze innovatieteams bedenken en de toets der kritiek hebben doorstaan, passen we toe in onze productie en dienstverlening.

1.3 Samen komen we verder

Leden van Club Orange staan, samen met twee Dedicon-medewerkers, voor drie klassieke draaiorgels.
Leden van Club Orange staan samen met Dedicon-medewerkers bij de draaiorgels in het Museum Speelklok.

Het creëren van een toegankelijke samenleving wordt steeds belangrijker in Nederland, net als in de rest van Europa. De implementatie van de Europese Toegankelijkheidsakte staat voor de deur en corona heeft veel organisaties en bedrijven laten zien dat toegankelijkheid van informatie van essentieel belang is om alle burgers en klanten te bereiken. Het is dan ook van groot belang om samen te werken in het veld van organisaties van en voor mensen met een visuele of andere leesbeperking. Zo kunnen we ervoor zorgen dat het aanbieden van toegankelijke producten, diensten en informatie gemeengoed wordt in Nederland.

Hoewel de coronapandemie het niet altijd gemakkelijk heeft gemaakt om elkaar fysiek op te zoeken, is de focus van Dedicon ook in 2021 zoveel mogelijk op samenwerking met onze partners geweest. Zo is er doorlopend contact met onze ketenpartners Bibliotheekservice Passend Lezen en de Christelijke Bibliotheek voor Blinden en slechtzienden (CBB). Maar zeker ook met organisaties die voor de uitvoering van ons werk essentieel zijn, zoals bijvoorbeeld Koninklijke Visio, Bartiméus, Bartiméus Fonds, Stichting Accessibility, Vereniging Onbeperkt Lezen, de Oogvereniging en Ieder(in). Samen met de Mediafederatie, de educatieve uitgevers (GEU, per 2022 MEVW) en algemene uitgevers (GAU) werken we aan de mogelijkheid voor uitgevers om van meet af aan toegankelijk te publiceren, waardoor zij mensen met een leesbeperking kunnen bedienen.

Ook sluiten we aan bij internationale ontwikkelingen, zodat we er niet alleen voor staan. Door het uitwisselen van kennis en ervaringen met internationale partners komen we samen verder in ons streven om informatie toegankelijk te maken voor mensen met een leesbeperking. Dedicon is actief lid van een aantal internationale organisaties:

DAISY Consortium met de Inclusive Publishing Website en het in 2021 gestarte EU Inclusive Publishing Forum. Maarten Verboom is sinds 2019 voorzitter van het DAISY Consortium;

IFLA-sectie Libraries Serving Persons with Print Disabilities (LPD) ;

Accessible Book Consortium (ABC) ;

Braille Autoriteit .

Daarnaast werken we samen met verschillende organisaties uit andere landen, zoals:

BrailleNet (Frankrijk) en de Johannes Kepler Universität (Oostenrijk) in het kader van het EU-project Supporting Inclusive Digital Publishing Through Training (SIDPT);

Luisterpunt , de Vlaamse openbare bibliotheek voor mensen met een leesbeperking. Vanaf 2020 wisselen Dedicon en Luisterpunt gesproken boektitels uit, waardoor mensen met een leesbeperking in Nederland en Vlaanderen van een nóg grotere collectie gebruik kunnen maken;

Zusterorganisaties in Denemarken, Noorwegen, Zweden, Finland, IJsland en Zwitserland. Dit samenwerkingsverband, het Nordic IT and Production Forum, heeft kennisdeling over productiemethodes, innovaties en IT als doel.

1.4 Productie in 2021: van bestsellers tot maatwerk

Ondanks alle maatregelen en gevolgen van corona is het in 2021 gelukt om alle klanten te voorzien van de benodigde en gewenste school- en studieboeken, romans, kranten en tijdschriften. De productieafspraken met de Koninklijke Bibliotheek zijn nagekomen en aan alle vragen van onze educatieve klanten is voldaan, waardoor zij konden blijven doorleren en studeren. Omdat we een paar maanden minder vrijwilligers in de studio’s konden toelaten hebben we echter wel, in overleg met Bibliotheekservice Passend Lezen, de gesproken edities van een aantal regionale kranten samengevoegd tot één verzamelkrant (Profiel). Deze is naar alle betreffende krantenabonnees verstuurd.

De belangrijkste uitkomsten van onze inzet in 2021 hebben we hier op een rij gezet (aantallen zijn afgerond op honderdtallen)¹.

Productie Audio | 2021 | 2020
Algemene lectuur (titels/minuten) ² | 1.200 / 715.800 | 1.300 / 716.200
Kranten en tijdschriften (edities/minuten) | 2.600 / 426.000 | 388.300³
School- en studieboeken (titels/minuten) | 600 / 356.100 | 640 / 373.300
Productie Tekst & Beeld |  |
Algemene lectuur (titels/boekpagina’s) | 700 / 191.300 | 700 / 191.700
Jumboletter (titels/pagina’s) | 100 / 18.800 | 100 / 19.000
Digitale-tekst-jeugdboeken (titels/boekpagina’s) | 100 / 17.000 | -
Karaokeboeken (titels/boekpagina’s) | 55 / 14.300 | 48 / 14.300
Elektronische kranten/tijdschriften (edities) | 11.900 | 11.900
School- en studieboeken (titels/boekpagina’s) | 1.600 / 413.100 | 1.400 / 377.500
FotoPDF-bestanden (titels/boekpagina’s) | 1.600 / 348.100 | 1.600 / 338.000
Voelbare tekeningen (leermiddel) | 15.700 | 15.900
Voelbare tekeningen (algemeen) | 500 | 500
Dyslexiebestanden (titels) | 100 | 100
Reproductie |  |
Cd’s | 793.900 | 856.300
Streams/downloads | 1.123.400 | 1.116.500
Brailleleesboeken (pagina’s) | 3.213.800 | 3.595.900
Brailleschoolboeken (banden) | 7.100 | 7.300
Jumboletter-boeken (pagina’s) | 1.594.000 | 1.471.600
A3-vergrotingen (reproducties) | 13.700 | 14.400
Voelbare tekeningen (leermiddel) | 69.600 | 69.800
Voelbare tekeningen (algemeen) | 5.400 | 3.300

Boeken, kranten en tijdschriften

Vaak staan bijzondere producties, projecten en prestaties in de spotlights. Het is echter ook belangrijk om juist het dagelijkse werk, de ‘normale’ productie te belichten. Want juist dát is de hoofdmoot van ons werk. Het ongewone is voor ons vaak gewoon, we willen het onmogelijke mogelijk maken: mensen met een leesbeperking gewoon te laten lezen wat ze willen in de vorm die hen het beste past. Boeken in braille of gesproken vorm, karaokeboeken die tekst en audio combineren, gesproken tijdschriften met beeldbeschrijvingen: iedereen met een leesbeperking kan via Bibliotheekservice Passend Lezen de producten van Dedicon lenen. Zo kunnen ook zij meepraten over spraakmakende beelden in de media.

De Voorste Kamer, de redactie-afdeling van Dedicon, heeft in 2021 151 edities gemaakt van speciale luistertijdschriften, gericht op onze doelgroep. Zo maakt ze magazines voor computergebruikers die alles willen weten over de laatste apps, toegankelijke games en technische snufjes en voor blinden en slechtzienden die zijn geïnteresseerd in relaties, samenleving en seksualiteit. Ook is er een luistertijdschrift over proza en poëzie en een voor liefhebbers van kunst, cultuur, trends en mode. Al deze publicaties worden mede gemaakt door mensen uit de doelgroep zelf.

Eén van de abonnees van het gesproken magazine Cultuur, Trends en Mode is Wilma Lems. Zij is van huis uit bibliothecaris en werkt momenteel als Programmamaker Volwassenen bij BiblioPlus, bibliotheek in het Land van Cuijk en Maasduinen. Al van kinds af aan is ze slechtziend. De gesproken leesboeken van Dedicon leerde ze ongeveer 25 jaar geleden kennen, via Bibliotheekservice Passend Lezen. En nog niet zo heel lang geleden heeft ze de luistertijdschriften van de Voorste Kamer ontdekt. Hoe waardevol deze gesproken boeken en luistertijdschriften voor Wilma zijn, hoor je in dit audiofragment.

Anne Bottenheft is coördinator beeld en eindredacteur van het luistertijdschrift Cultuur, Trends en Mode. Het magazine biedt abonnees een inkijkje in de hoogte- en dieptepunten van de beeldcultuur. Met treffende beeldbeschrijvingen van actuele foto’s, iconische gebouwen en opvallende veranderingen in landschap en straatbeeld. Voor Anne is dit luistermagazine ‘pure noodzaak’. Want als blinde of slechtziende mens maak je even zo goed deel uit van een cultuur waarin beeld de allesbepalende factor is.

De trend van een toenemend aantal streams en downloads van de gesproken boeken, kranten en tijdschriften is ook in 2021 doorgezet, al is de stijging wel iets afgevlakt. Het gebruik van de DAISY-cd’s neemt nog steeds af. Een product dat in 2021 duidelijk populairder werd is de voelbare tekening. Niet in de laatste plaats door de speciale tekeningenbanden die via Bibliotheekservice Passend Lezen worden aangeboden. Bijvoorbeeld over tuinvogels (met uitleg in audio), de Notre Dame (met uitleg in audio en 3D-model) en De waanzinnige boomhut (met uitleg in audio en braille). Een ander veelgevraagd product dat we speciaal voor jeugdige lezers maken die slechtziend of dyslectisch zijn, zijn de Jumboletterboeken: populaire jeugdboeken op A4-formaat met een maatje-meer-lettergrootte. En speciaal voor jeugdige lezers die lezen lastig vinden, maakt Dedicon in opdracht van de Inkoopcommissie van de Koninklijke Bibliotheek karaokeboeken voor de collectie van Yoleo. Deze zijn door kinderen met een regulier bibliotheekabonnement te lezen.

School- en studieboeken op maat

Om verder te komen in je leven is een goede opleiding steeds belangrijker. Leren en studeren met een leesbeperking brengt echter vaak extra hindernissen met zich mee. Bij Dedicon geloven we in gelijke kansen voor iedereen. Met behulp van subsidie van het ministerie van OCW maken wij aangepaste schoolboeken en leermiddelen. Leer- en werkboeken voor het basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Ook voor studenten aan het mbo, hbo, universiteit en beroepsonderwijs maken wij hun studielectuur on demand toegankelijk. Daarmee geven we al tientallen jaren concrete invulling aan trending woorden zoals kansengelijkheid, passend onderwijs en toegankelijkheid.

Voor leerlingen en studenten met een visuele beperking leveren we maatwerk. Bijvoorbeeld WizWijs in braille om te leren rekenen in het basisonderwijs, de Examenbundel Economie voor havo als fotoPDF om op een laptop te kunnen vergroten of Moderne Wiskunde als toegankelijke EPUB3-uitgave. En wat te denken van een voorgelezen versie van het Handboek neuropsychotherapie of Kwantumfysica, informatie en bewustzijn voor een universitaire studie? En natuurlijk alle benodigde voelbare versies van grafieken, tabellen of biologietekeningen. Ook passen onze specialisten schoolboeken didactisch aan als dat nodig is. Dit doen zij bijvoorbeeld bij opgaven met afbeeldingen (‘Omcirkel alle rode appels’) of door beeldbeschrijvingen toe te voegen aan essentiële afbeeldingen. Deze aanpassingen doen we bij schoolmethoden voor zowel het basis- als het voorgezet onderwijs.

Eline van Hilst werkt al meer dan 20 jaar met blinde en slechtziende leerlingen. Voorheen in de functie van groepsleerkracht in het speciaal onderwijs en nu al zo’n 10 jaar als ambulant onderwijskundig begeleider voor Koninklijke Visio. Voor haar werk bezoekt en ondersteunt ze reguliere basisscholen en middelbare scholen die les geven aan een leerling - of enkele leerlingen - met een visuele beperking. Daarvoor maakt ze veelvuldig gebruik van de leesvormen die Dedicon te bieden heeft. En dat kan tot mooie momenten leiden.

Als didactische specialist past Anja Huisman lesmateriaal aan voor leerlingen met een visuele beperking. Ze kan daarbij putten uit haar werkervaring die ze heeft opgedaan als leerkracht en als auteur/eindredacteur bij twee educatieve uitgeverijen. In deze functie komen beide werelden samen. Het gros van de boeken die ze bij Dedicon momenteel aanpast zijn wiskunde- en natuurkundeboeken voor het voortgezet onderwijs.

Een ontwikkeling die we in 2021 bij de productie van aangepaste schoolmethoden hebben gezien is het afnemen van de vraag naar gesproken school- en studieboeken. Daarnaast een duidelijke toename in aanvragen voor toegankelijke digitale tekstbestanden en fotoPDF-bestanden voor gebruik op een computer of laptop. Ook voelbare tekeningen blijven onverminderd veelgevraagd. Daarnaast merken we dat lesmethoden in de klas meer en meer digitaal worden aangeboden. Hoewel dat kansen biedt voor leerlingen met een visuele of andere leesbeperking, ervaren zij ook dat er nadelen aan zitten. Vooral als de visuele onderdelen (afbeeldingen, video’s) niet zijn voorzien van bijvoorbeeld beeldbeschrijvingen of audiodescriptie. Om te zorgen dat we blijvend kunnen voldoen aan de vragen van onze klanten, is de afdeling Tekst & Beeld in 2021 uitgebreid met medewerkers op het gebied van didactische aanpassingen en een Coördinator Beeld.

Speciale producties

Naast de Koninklijke Bibliotheek en het ministerie van OCW ontvangt Dedicon ook regelmatig opdrachten van andere organisaties. De Rijksoverheid, Cito, pensioenfondsen, zorgverzekeraars en gemeenten behoren tot Dedicon’s opdrachtgevers. De laatste jaren zijn ook musea steeds vaker bezig met het toegankelijk maken van hun collectie voor mensen met een visuele beperking. Dedicon verzorgt bijvoorbeeld voelbare tekeningen van schilderijen, zodat iedereen ze kan ervaren en mee kan praten over ons culturele erfgoed.

Anne Knipping is publieksbegeleider in het Fries Museum en verantwoordelijk voor het ‘vertalen’ van wetenschappelijke en artistieke informatie naar het publiek. Toegankelijkheid speelt daarbij een grote rol; het museum streeft ernaar voor alle doelgroepen toegankelijk te zijn. Om bezoekers met een visuele beperking beter te kunnen bereiken ontwikkelde het museum in 2021 een speciaal programma voor deze doelgroep. Onderdeel hiervan was een voelbare replica van een wapenschild.

Als productiecoördinator is Wendy Presser bij Dedicon nauw betrokken bij alles wat aan aangepaste teksten en beelden wordt geproduceerd. De opdrachten die ze onder handen krijgt zijn uiteenlopende producties voor het onderwijs en de collectie van Bibliotheekservice Passend Lezen, als ook voor zakelijke opdrachtgevers. Reliëfwerken hebben daarbij haar speciale aandacht. Bijvoorbeeld voelbare kunstobjecten voor musea of reliëftekeningen voor Bibliotheekservice Passend Lezen.

Met de Koninklijke Bibliotheek spreekt Dedicon jaarlijks van tevoren af wat de specifieke productiecijfers worden. De reproductieaantallen zijn afhankelijk van de klantvraag. De afspraken op het gebied van de aantallen educatieve materialen hebben voor OCW een indicatief doel; het daadwerkelijk aantal (re)producties worden namelijk bepaald door de vraag van de klanten.

De aantallen betreffen de audioproductie door Dedicon zelf.

In 2020 zijn door de coronamaatregelen alle gesproken landelijke en regionale kranten vervangen door één verzamelkrant met een compilatie van krantenartikelen. Deze is naar alle krantenabonnees van Bibliotheekservice Passend Lezen gestuurd.

1.5 Projecten in 2021: zo komen we verder

Wij zien de toekomst als een digitaal tijdperk waarin beeld in belangrijke mate de informatiestromen beheerst. Het vraagt specialistische kennis om dit volledig toegankelijk te maken voor onze blinde en slechtziende klanten. Daarom voeren we, naast onze reguliere productie, ook tientallen projecten uit om kennis op te bouwen en te delen en om onze producten, diensten en processen te verbeteren. Zo komen we verder als organisatie en kunnen we mensen met een visuele of andere leesbeperking ook in de toekomst ondersteunen en zelfredzamer te maken.

De projecten zijn ingedeeld in een viertal programmalijnen: Toegankelijk publiceren aan de bron, Multimodaal product, Beeld en Lean. Twee van die projecten zijn TPUB2, in het kader van Toegankelijk publiceren aan de bron en Graphic novels in audio, een project uit de programmalijn Beeld.

In de spotlights: TPUB2

Voorkant van snelstartgids Check dit!, met een joystick en een handje bij een knop daarop.
Samen met de GEU (nu MEVW), GAU, de Vereniging Onbeperkt lezen, Koninklijke Visio, Bartiméus, Accessibility en de Oogvereniging heeft Dedicon de krachten gebundeld voor het project Toegankelijk Publiceren aan de bron 2, kortweg TPUB2. Het is een vervolg op het project TPUB1 dat in 2018 en 2019 werd uitgevoerd en waarbij vooral bewustwording centraal stond. In TPUB2 is een programma opgezet van workshops voor uitgevers over toegankelijkheid van e-books, websites en educatieve digitale leermiddelen. Naast bewustwording komen in deze workshops ook kennis en vaardigheden en verankering aan de orde. Bijna 300 deelnemers, verspreid over vier workshops hebben in 2021 hieraan deelgenomen. Ter ondersteuning is de website Inclusiefpubliceren.nl verder ontwikkeld en is een derde snelstartgids uitgebracht: Check dit!. Zo bereiden we uitgeverijen voor op de toekomst.

Gottmer is een middelgrote algemene uitgeverij, waarbij vernieuwing, vooruitgang en kwaliteit hoog in het vaandel staan. Toegankelijk publiceren hoort daar ook bij.
Eefje Huntink is in haar dagelijks werk als productieassistent nauw betrokken bij de productie van kinderboeken, kookboeken en boeken over lifestyle, reizen, watersport en spiritualiteit. Een deel daarvan wordt uitgegeven in EPUB-formaat. Daarnaast is ze projectleider geweest van de nieuwe website van de Gottmer Uitgevers Groep. Reden genoeg dus voor Eefje en enkele van haar collega’s om deel te nemen aan de workshops Toegankelijk publiceren (TPUB2) die medio 2021 van start gingen.

Dave van Hemert is als communicatieadviseur van Dedicon nauw betrokken bij het project Toegankelijk Publiceren (TPUB). Zo is hij onder andere verantwoordelijk voor de site Inclusiefpubliceren.nl en ondersteunt hij bij de projectcommunicatie. En als groot voorstander van design for all laat hij graag zien - en in dit geval horen - hoe slechts een kleine investering van uitgeverijen in toegankelijk publiceren aan de bron kan leiden tot veel toegevoegde waarde. Voor iedereen.

In de spotlights: Graphic novels in audio

De graphic novel (een stripverhaal met het karakter van een roman) is niet meer weg te denken uit de boekenkast. Titels als De waanzinnige boomhut en Het Leven van een loser zijn bijzonder populaire jeugdtitels en stimuleren kinderen om meer te lezen. Maar ook voor volwassenen wordt het aanbod groter. En omdat wij vinden dat iedereen moeten kunnen lezen wat men wil, in de gewenste leesvorm, zijn we samen met Bibliotheekservice Passend Lezen gaan kijken hoe we deze boeken toegankelijk kunnen maken in gesproken vorm, met beeldbeschrijvingen. Met de uitgebreide feedback van onze experts én van de klanten van Passend Lezen hebben we een eerste set richtlijnen opgesteld voor graphic novels. In 2022 gaan we onderzoeken hoe we een aantal van deze titels voor de jeugd en volwassenen in de collectie kunnen opnemen.

Als productmanager bij Dedicon en fervent boekenlezer is Wendy van Eldijk dagelijks in de weer met passende leesoplossingen voor lezers met een visuele handicap. Eén van de projecten waar ze het afgelopen jaar aan meewerkte was het project Graphic novels in audio. Wat erbij komt kijken om dit genre leesboeken toegankelijk te maken en in hoeverre dat verschilt met reguliere leesboeken legt Wendy uit in dit audiofragment.

Naast TPUB2 en Graphic novels in audio waren er nog ruim 50 andere projecten waar Dedicon in 2021 aan heeft gewerkt. Een paar voorbeelden van projecten waar de klanten direct wat van hebben gemerkt of in 2022 gaan merken:

Audiodescriptie van educatieve video’s.
Dat schoolmethoden steeds visueler worden merken we bij Dedicon ook. Daarom zijn we in 2021 gestart met het produceren en distribueren van audiodescriptie. Dat doen we bij essentiële video’s die worden vermeld in lesmaterialen en schoolboeken. In 2022 zal dit, op aanvraag, in de reguliere productie worden opgenomen.

Beeldbeschrijving in kranten en tijdschriften.
In 2021 zijn als proef in een aantal kranten en tijdschriften beeldbeschrijvingen (audio, digitaal en braille) toegevoegd. De succesvolle uitkomst van het project heeft als gevolg dat we in 2022 starten met het toevoegen van beeldbeschrijvingen aan alle edities van Libelle in gesproken en elektronische vorm. De CBB voegt deze beeldbeschrijvingen ook toe aan de brailleversie van de Libelle.

Nieuwe uitgaven voor de serie tekeningenbanden in reliëf van Bibliotheekservice Passend Lezen. In 2021 zijn uitgaven gemaakt met de thema’s Lentebloemen, Paddenstoelen en Hollandse windmolens.

Maak Muziek! Kinderen zonder visuele beperking maken vaak gebruik van YouTube-video’s om een muziekinstrument te leren spelen. Voor kinderen die blind of slechtziend zijn is dat lastiger. Binnen dit project ontwikkelen we een lespakket rondom het muziekinstrument de ukelele voor kinderen van 6 tot 12 jaar. In 2022 moet het lespakket te bestellen zijn.

Het toevoegen van track- en tracecodes aan pakketverzendingen. Op deze manier kunnen klanten hun pakket van Dedicon volgen tot aan de deur. En bij de uitgaven uit de collectie Voeljeboekje wordt vanaf 2021 een retourcode toegevoegd, zodat deze boekjes na het lezen gemakkelijk aan Dedicon kunnen worden teruggestuurd.

Supporting Inclusive Digital Publishing through Training (SIDPT).
Samen met BrailleNet (Frankrijk) en de Johannes Kepler Universität (Oostenrijk) ontwikkelt Dedicon een Europees platform (Inclusive Publishing in Practice) waar uitgevers best practices en trainingsmateriaal kunnen vinden (in verschillende talen) om toegankelijk publiceren mogelijk te maken. Het gehele project wordt financieel ondersteund vanuit het Erasmus+ Programma van de Europese Unie.

1.6 Verder in 2022

Beeld en video nemen een steeds prominentere plaats in ons leven in. In boeken, kranten, tijdschriften en schoolmethoden zijn ze niet meer weg te denken. Mensen met een visuele beperking willen gewoon mee kunnen doen in deze door beeld bepalende cultuur. Het toenemend toegankelijk maken van beelden en video’s, naast tekst, is dan ook een logisch gevolg. Audiodescriptie bij educatieve video’s, beeldbeschrijvingen in de Libelle en gesproken graphic novels, nieuwe tekeningen in reliëf: het zijn een aantal voorbeelden van producten die in 2022 voor klanten beschikbaar komen.

Inclusieve uitgaven die vanaf de bron toegankelijk zijn geproduceerd zijn het ideaal. Daar blijven we ook in 2022 hard aan werken, samen met uitgevers, belangenverenigingen en andere expertiseorganisaties. Het project TPUB2 en de Rondetafel Toegankelijk publiceren aan de bron zijn daarbij leidende activiteiten. De wens en noodzaak van een toegankelijke samenleving wordt ook steeds zichtbaarder. Naast het VN Verdrag Handicap worden in 2022 ook de richtlijnen uit de EU Toegankelijkheidsakte in Nederlandse wetgeving doorgevoerd. Daarmee moeten vanaf juni 2025 diverse producten en diensten toegankelijk zijn voor mensen met een beperking. E-books behoren daar ook toe. Dedicon zal de overheid hierover actief adviseren. Zeker omdat het nieuwe kabinet in het coalitieakkoord aangeeft dat toegankelijkheid de norm wordt.

Al deze maatschappelijke ontwikkelingen ondersteunen de missie en visie van Dedicon en brengen ons verder in het streven naar een inclusieve maatschappij. Wij zijn dan ook bijzonder gedreven om in 2022 bij te dragen aan dit proces .

1.7 Het financiële beeld van 2021

Hoewel in de begroting 2021 rekening is gehouden met een klein tekort van € 27.000 sluiten we het jaar af met een positief resultaat van € 507.000. De belangrijkste redenen voor het verschil tussen het begrote en het werkelijke resultaat worden hier toegelicht.

We houden € 281.000, dat is ca. 6%, over op de toegekende OCW subsidie. Conform de subsidieregeling mag een overschot aan het bestemmingsfonds OCW worden toegevoegd tot maximaal 10% van de totale instellingssubsidie. Dit fonds vormt een buffer (egalisatiereserve) waarmee een overschot in het ene jaar gebruikt kan worden om een tekort in een later jaar op te vangen. Het overschot wordt daarom eind 2021 als positief resultaat verantwoord en via de resultaatbestemming aan het bestemmingsfonds OCW toegevoegd.

Het positieve resultaat op de subsidie van de Koninklijke Bibliotheek (KB) bedraagt € 278.000 en bestaat uit twee delen. Ten eerste is in november 2021 een loon- en prijscompensatie over 2021 toegekend van ruim € 165.000. Met deze extra subsidiebate was in de begroting geen rekening gehouden. Ten tweede is afgesproken dat het niet-bestede deel van het ‘Plan kostprijsverlaging’ eind 2021 aan de bestemmingsreserves mag worden toegevoegd. Het gaat om een bedrag van € 113.000. De afspraak voor beide delen is dat deze gelden in 2021 als baten verantwoord dienen te worden en worden gestort in het bestemmingsfonds KB.

In onderstaande tabel is te zien dat de baten en lasten in de periode 2020-2022 een vrij constant patroon vertonen. Hoewel de coronamaatregelen een grote invloed hebben gehad op de bedrijfsvoering is het effect op de cijfers het afgelopen jaar gelukkig beperkt gebleven. We zien wel dat enkele projectactiviteiten en de audioproductie van kranten voor de KB door corona onder het begrote niveau zijn uitgekomen.

Opvallend is dat het kostenniveau in 2021 0,7 miljoen lager is uitgekomen dan begroot, terwijl de baten maar 0,2 miljoen lager zijn. Kort gezegd zijn met minder middelen ongeveer dezelfde activiteiten uitgevoerd en zijn we dus efficiënter gaan werken. Dit komt o.a. voort uit de ‘Lean’ trajecten waar we bij productie mee bezig zijn en door de herinrichting van de productie- en IT-afdelingen.

(bedragen x € 1 miljoen) | Realisatie 2020 | Begroting 2021 | Realisatie 2021 | Begroting 2022
Subsidie KB | 7,2 | 7,5 | 7,3 | 7,3
Subsidie OCW | 4,7 | 4,8 | 4,8 | 4,8
Overige baten | 0,9 | 0,8 | 0,8 | 0,7
Totale baten | 12,8 | 13,1 | 12,9 | 12,8
Personele lasten | 8,2 | 8,6 | 8,1 | 8,2
Inhuurlasten | 1,8 | 1,7 | 1,8 | 1,9
Overige bedrijfslasten | 2,3 | 2,4 | 2,1 | 2,4
Afschrijvingslasten | 0,5 | 0,4 | 0,4 | 0,4
Totaal lasten | 12,8 | 13,1 | 12,4 | 12,9
Resultaat | 0 | 0 | 0,5 | -0,1

Hierna en bij de betreffende posten in de jaarrekening worden de belangrijkste verschillen ten opzichte van voorgaand boekjaar en de begroting nader toegelicht.

De subsidiebaten KB vertonen een stijgende lijn ten opzichte van 2020 doordat de instellingssubsidie is verhoogd ter dekking van de stijgende kosten van de productie- en reproductieactiviteiten. De realisatie 2021 blijft onder begroting doordat we ca. 0,4 miljoen, ca. 6%, overhouden op de toegekende KB instellingssubsidie 2021. Dit bedrag is niet als positief resultaat verantwoord, maar vooralsnog gereserveerd als nog te besteden subsidie. Hierover moeten nog afspraken worden gemaakt met de KB. De subsidieaanvraag voor 2022 is inmiddels toegekend. Dedicon heeft door de verschillende kostprijs-verlagende maatregelen niet het gehele beschikbare bedrag aangevraagd.

De subsidiebaten uit de instellingssubsidie van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen stijgen ten opzichte van 2020. Het beschikbare subsidiebedrag is zowel in 2021 als voor 2020 verhoogd ter dekking van de stijgende personele lasten en de complexere klantvraag en hiervoor benodigde didactische aanpassingen. De inkomsten uit de levering van educatieve producten aan scholen en leerlingen via de webwinkel Dedicon Educatief zijn de afgelopen jaren gedaald doordat er minder aanvragen worden gedaan. Hierdoor is een hogere subsidie noodzakelijk om de kosten te dekken. De instellingssubsidieaanvraag 2022 is inmiddels toegekend.

De overige baten zijn lager dan in 2020, maar wel iets hoger dan begroot. De baten uit zakelijke dienstverlening vallen iets lager uit dan begroot, maar zijn wel hoger dan in 2020. Aangezien deze activiteiten de afgelopen jaren niet kostendekkend waren, heeft in 2020 een evaluatie plaatsgevonden en zijn besparingen ingezet. We blijven doorgaan voor onze bestaande klanten, maar hebben onze acquisitie- en promotieactiviteiten afgeschaald naar een kostendekkend niveau.

De baten uit de opdracht van DUO voor het toegankelijk maken van examens en toetsen voor scholen vallen in 2021 hoger uit doordat er vanwege corona meer herkansingsexamens zijn afgenomen. Dit zal ook bij de opdracht 2021-2022 het geval zijn. De baten uit de levering van dyslexieproducten via de website Educatief dalen doordat er minder aanvragen worden gedaan door scholen en leerlingen. Dit wordt deels veroorzaakt door de beperkte aanwas van de collectie, aangezien Dedicon geen subsidie meer ontvangt om nieuwe titels te produceren. De baten uit maatschappelijke projecten op het terrein van toegankelijkheid komen boven begroting uit.

De personele lasten dalen ten opzichte van 2020 en begroting 2021. Dit komt vooral doordat het personeelsbestand is gedaald van 120 fte in 2020 naar 119 fte in 2021. De werkelijk personele lasten komen lager uit dan begroot doordat enkele begrote vacatures niet zijn ingevuld. Daarnaast is vanaf augustus de WW-premie verlaagd en vallen de reiskostenvergoedingen woon-werk lager uit door het thuiswerken. De gemiddelde loonsom per fte stijgt wel door de salarisverhogingen (2020: 3% en 2021: 2%) vanuit de cao van de Vereniging voor Openbare Bibliotheken waar Dedicon bij is aangesloten.

De inhuurlasten zijn gelijk aan 2020 en vallen iets hoger dan begroot. In 2021 was meer inhuur van projectleiders en voorlezers noodzakelijk aangezien enkele vacatures niet zijn ingevuld en vrijwilligers minder ingezet konden worden vanwege de coronamaatregelen. Ook in 2022 werkt Dedicon met een flexibele schil van inhuur- en uitzendkrachten.

De overige bedrijfslasten zijn lager dan begroot en lager dan in 2020. Dit kan vooral verklaard worden door lagere reprokosten van cd’s en fotokopiëren en doordat project- en voorlichtingsactiviteiten en de productie van kranten door corona onder het begrote niveau zijn uitgekomen. De afschrijvingslasten laten een constant patroon zien.

Financiële kengetallen

De financiële positie van Dedicon is gezond te noemen en wordt met name bepaald door het weerstandsvermogen, de liquiditeitspositie, het netto werkkapitaal, de solvabiliteit en de investeringsruimte.

Het saldo aan liquide middelen bedraagt op 31 december 2021 € 3,2 miljoen (2020: € 2,9 miljoen) en wordt behoedzaam aangehouden op lopende rekeningen en spaarrekeningen.

Het beschikbare netto werkkapitaal (vlottende activa -/- kortlopende schulden) is gestegen van € 1,1 miljoen eind 2020 naar € 1,6 miljoen eind 2021. De stijging wordt vooral veroorzaakt door de toename van de liquide middelen als gevolg van het overschot op de ontvangen subsidies.

De solvabiliteit (eigen vermogen / vreemd vermogen) bedraagt eind 2021 107% (2020: 74%). Deze verbetering wordt veroorzaakt doordat het eigen vermogen is toegenomen door het positieve resultaat 2021. Daarnaast is het vreemd vermogen afgenomen door een extra aflossing op de hypotheek.

In 2021 is er voor ca. € 132.000 geïnvesteerd in IT-voorzieningen, reproductieapparatuur, kantoormeubilair en onderhoud van het pand in Grave.

Weerstandsvermogen

Het weerstandsvermogen geeft een indicatie van de financiële reservepositie van een organisatie en is noodzakelijk om te voorkomen dat een organisatie in financiële problemen komt bij een calamiteit. Van het totale eigen vermogen kan in principe alleen de algemene reserve hiervoor worden ingezet. Bestemmingsfondsen mogen namelijk alleen voor hun specifieke doel worden ingezet en vormen geoormerkt c.q. beklemd vermogen dat niet vrijelijk kan worden ingezet.

Het kengetal weerstandsvermogen geeft de verhouding aan tussen het eigen vermogen gedeeld door de totale baten. Dedicon streeft naar een gezond weerstandsvermogen van 20% tot 30%. Het weerstandsvermogen van Dedicon, bestemmingsfondsen uitgezonderd, bedraagt eind 2021 11% (2020: 11%). Wanneer we het totale eigen vermogen, dus inclusief de bestemmingsfondsen gebruiken voor het bepalen van het weerstandvermogen zien we een stijging van 15% eind 2020 naar een gezonde 19% eind 2021. Deze stijging wordt veroorzaakt door de toename van de bestemmingsfondsen OCW en KB. Beide fondsen zijn echter wel geoormerkt voor specifieke gesubsidieerde activiteiten en niet vrij besteedbaar.

Impact van de coronacrisis

Op het moment van het opmaken van het jaarverslag zijn de omvang, de duur en de gevolgen van de coronacrisis voor 2022 en verder nog onbekend. Duidelijk is dat de crisis en de hieruit voortvloeiende maatregelen een belangrijke impact hebben op de bedrijfsvoering van Dedicon. Voor kenniswerkers en ondersteunende afdelingen is het goed mogelijk om thuis te werken. Bij de audioproductie-, reproductie- en distributieafdelingen zijn deze mogelijkheden beperkt of niet aanwezig voor zowel onze medewerkers als de vrijwillige voorlezers. Het afgelopen jaar zijn de benodigde voorzorgsmaatregelen tegen verspreiding van het virus genomen op de locaties in Grave en Rijswijk.

Het is lastig om te voorspellen wat uiteindelijk de effecten zijn van de crisis op productie- en reproductieaantallen en innovatieprojecten. De dienstverlening van Dedicon Educatief en via Bibliotheekservice Passend Lezen hebben in 2021 geen al te grote hinder ondervonden. Gedurende de periode waarin de maatregelen blijven gelden in 2022 kunnen onderdelen wel lager uitvallen dan gepland. De mate waarin is afhankelijk van de aard en de duur van de restrictieve maatregelen.

Gezien de aard van de activiteiten van Dedicon en de wijze waarop deze door subsidies gefinancierd zijn, verwachten wij vooralsnog dat de financiële impact van de crisis gering zal zijn. Mede gezien voorgaande afwegingen is de inschatting op dit moment dat de coronacrisis en de hieruit voortvloeiende maatregelen geen dermate impact kunnen hebben dat deze kritisch zijn voor de continuïteit van Dedicon.

2 Verslag van de Ondernemingsraad

Het jaar 2021 ligt achter ons. De OR kijkt terug op een vol jaar, waarin de organisatiestructuur op enkele punten is aangepast om efficiënter te werken en waarin thema’s zoals thuiswerken bijzonder actueel werden. In dit jaarverslag bespreken we de belangrijkste activiteiten van de OR van het afgelopen kalenderjaar.

In 2021 waren er tien reguliere OR-vergaderingen, vier overlegvergaderingen en twee Artikel 24-vergaderingen. De OR neemt zitting in een tweetal commissies: de ARBO-commissie (met HR en de preventiemedewerker) en de klachtencommissie (met HR en een externe ARBO-deskundige). De OR-leden vervullen daarnaast vier portefeuilles: ARBO/HR, Financiën, Klankbordgroep en PR/Communicatie. Gedurende het jaar ontving de OR twee instemmingsaanvragen en twee adviesaanvragen. De communicatie en werksfeer tussen de OR en de bestuurder en de Raad van Toezicht wordt als prettig, betrokken en veelal open ervaren.

Een aantal thema’s stonden centraal in 2021. Dedicon zet stappen richting meer efficiëntie en flexibiliteit in de productie. De grootste organisatieverandering in dit kader was het opheffen van de afdeling Productiebureau (t.b.v. productiecoördinatie) en het plaatsen van de medewerkers binnen de productieafdelingen, waar de OR op verzoek van de bestuurder advies over heeft gegeven. De verbondenheid van medewerkers met strategische ontwikkelingen en heldere communicatie waren in deze advisering, en zijn nog steeds, belangrijke aandachtspunten. De OR heeft aangedrongen op een periodieke bespreking en evaluatie tijdens de overlegvergaderingen en heeft meermaals formeel en informeel overleg met betrokken medewerkers gevoerd. Dat gezegd hebbende, hebben we het contact met alle betrokkenen in dit proces als prettig ervaren.

Een ander belangrijk thema in 2021 was het effect van de coronamaatregelen op de organisatie. We stemden in met het tijdelijk werken in shifts op de reproductie- en distributieafdeling om zodoende het besmettingsrisico te verkleinen. Bovendien hebben we geluisterd naar de wensen en zorgen gerelateerd aan werken in coronatijd. Deze hebben we in onze rol onder de aandacht van het MT gebracht waar nodig. We zijn trots op alle collega’s. Allemaal hebben we – volledig thuis, op kantoor of in een mengvorm – onverminderde inzet getoond.

Ook in 2021 is de OR in gesprek gegaan met de klankbordgroep om geluiden uit de organisatie te verzamelen. Deze worden nu of in de toekomst op de agenda gezet of onder de aandacht gebracht wanneer de situatie daarom vraagt. Deze geluiden raken onder andere aan de verschillen tussen thuiswerken en werken op kantoor, het thuiswerkadvies, het daarmee wegvallen van informele overlegmomenten, de verdeling van tijd en aandacht tussen project en productie en de zichtbaarheid van de OR in de organisatie. De klankbordgroep is een regelmatig wisselende dwarsdoorsnede van de organisatie en kwam in 2021 eenmaal online samen.

De afgelopen periode heeft veel gevraagd van de flexibiliteit van de medewerkers. Een groep mensen zag nauwelijks nog collega’s op kantoor, doordat een andere groep gedwongen thuis werkte. Over de maatregelen die nu nog nodig zijn en de kaders voor het thuiswerken ná corona zijn we actief in gesprek met de bestuurder en de HR-afdeling. Het werd al snel duidelijk: zo veel mensen, zo veel wensen. We hebben er vertrouwen in dat we samen tot een nieuwe thuiswerkregeling zullen komen die past bij onze mentaliteit ‘Dedicon maakt het mogelijk’, met een sterke verbondenheid enerzijds en voldoende flexibiliteit om ondernemingszin te laten floreren anderzijds.

Tot slot zijn de OR-leden uiteraard ook in 2021 weer bijgeschoold, zowel in actuele thema’s als in bredere zin. Zo brengen we meer focus aan in onze activiteiten, stellen we onszelf doelen die specifieker en beter meetbaar zijn, kunnen we alle medewerkers van Dedicon goed vertegenwoordigen, en blijven we de professionele partner waar het bestuur op mag rekenen.

De OR :
Kirsten de Haan (voorzitter OR, productmanager)
Davy Kager (vicevoorzitter OR, productmanager)
Laura ten Hoedt (secretaris OR, coach audio)
Paul Rambags (systeemontwikkelaar)
Roel van Tiel (business analist)
Rosine Berendsen (voorlezer)
Emiel van Koot (didactisch medewerker)
Peter van Muijen (voorlezer, deels in 2021)
Desiree Pluijgers (assistent manager audio, deels in 2021)

3 Verslag van de Raad van Toezicht

Inleiding

De Raad van Toezicht heeft kennis genomen van het verslag van de Stichting Dedicon over het boekjaar 2021 en heeft de jaarrekening 2021 overeenkomstig artikel 12 van de statuten van de Stichting Dedicon goedgekeurd.

Toezicht

De Raad van Toezicht heeft tot taak om toezicht uit te oefenen op een rechtmatige, doelmatige en controleerbare besteding van publieke middelen, adviseert de directie en ondersteunt waar nodig bij het leggen en onderhouden van externe contacten. Voorts is de Raad van toezicht belast met het toezicht op de algemene gang van zaken in de Stichting en met het toezicht op het door de directie gevoerde beheer en beleid en de overige taken en bevoegdheden, die hem bij de statuten zijn toegekend. De raad van Toezicht onderschrijft en functioneert conform de richtlijnen van de Governance Code Cultuur.

Relatie met de bestuurder

De relatie tussen de bestuurder en de Raad van Toezicht is goed. Er is een open verhouding tot elkaar en tegelijkertijd zijn we in staat om de juiste verhouding te hanteren tot elkaar gelet op de gescheiden verantwoordelijkheden en bevoegdheden.

Overleg ondernemersraad

Op 21 oktober 2021 heeft de voorzitter van de Raad van Toezicht deelgenomen aan het artikel 24 lid 1 overleg met de directie. Tijdens die bijeenkomst is open en transparant gesproken over verschillende onderwerpen die leven onder de medewerkers van Dedicon. Daarnaast waren leden van de Raad van Toezicht aanwezig bij de online plenaire bijeenkomsten van Dedicon.

Samenstelling Raad van Commissarissen

De Raad van Commissarissen bestaat uit maximaal vijf leden die voor een periode van vier jaar worden benoemd en vervolgens voor een volgende zittingstermijn van vier jaar kunnen worden herbenoemd. Bij gemotiveerd besluit kan hiervan worden afgeweken.

In 2021 was de Raad als volgt samengesteld:

M.N. (Marianne) Kallen-Morren, Voorzitter
Eerste benoeming: september 2015

A. (Anita) Lussenburg
Eerste benoeming: april 2014

W. (Wim) Ludeke
Eerste benoeming: januari 2017

M. (Menno) Schaap
Eerste benoeming: september 2020

De leden van de Raad van Toezicht ontvangen voor hun werkzaamheden jaarlijks een vergoeding. Deze is terug te vinden in de jaarrekening van dit jaarverslag.

Nevenactiviteiten

Marianne Kallen-Morren

Voorzitter Raad van Commissarissen Flint

Voorzitter Raad van Toezicht MooiSticht

Lid Raad van Toezicht NMU

Voorzitter Raad van Toezicht TNE

Lid Raad van Toezicht St. Boogh

Anita Lussenburg

Bestuurslid Stichting Ondernemersbelangen Rotterdam

Bestuurslid KNHS Zuid-Holland

Directeur/eigenaar SocialMediaMonteur BV

Directeur/eigenaar TowerHouse International

Wim Ludeke

Bestuurslid Sectorraad Gespecialiseerd Onderwijs

Bestuurslid St. Life Goals

Voorzitter bestuur Stichting Vitesse Betrokken

Voorzitter bestuur Natuurcentrum Arnhem

Bestuurslid Johan Cruyff Foundation

Voorzitter Raad van Commissarissen Sportservice Ede

Voorzitter Stichting Inclusief Midden Nederland

Voorzitter lokale omroep RTV Arnhem

Commissies

De Raad van Toezicht heeft in 2021 een remuneratie- en auditcommissie ingesteld.

Mevrouw M.N. Kallen-Morren en de heer W. Ludeke vormden in het verslagjaar de renumeratiecommissie. Mevrouw A. Lussenberg en de heer M. Schaap maakten deel uit van de auditcommissie in 2021.

Evaluatie Raad van Toezicht

De Raad van Toezicht heeft vanwege corona in 2021 de uitoefening van haar taken in het verslagjaar nog niet geëvalueerd. Deze zal plaatsvinden zodra het weer mogelijk is fysiek bijeen te komen.

Activiteiten van de Raad van Toezicht samengevat

De Raad van Toezicht heeft in het verslagjaar vijf maalvergaderd. Daarnaast is de Auditcommissie voor het eerst bijeen geweest. De financiële positie van Dedicon is daarbij aan de orde geweest. De Remuneratiecommissie heeft tot taak met de bestuurder te spreken in haar rol als werkgever en heeft met de bestuurder een functionerings- en beoordelingsgesprek gevoerd.

Het verslagjaar 2021 stond wederom volledig in het teken van corona. De hoop en verwachting was dat in 2021 de coronamaatregelen zouden worden versoepeld en de werkzaamheden weer hun gewone loop zouden hebben. Het liep echter anders; ze werden aangescherpt. De onzekerheid bleef. De Coronabulletins bleven. Zo werden de medewerkers en de Raad van Toezicht regelmatig goed geïnformeerd over de ontwikkelingen bij Dedicon. De werkzaamheden liepen gelukkig grotendeels gewoon door, maar de omstandigheden waren heel anders. Zo bleef thuiswerken de norm. Dat heeft natuurlijk impact op de werkzaamheden, maar vooral ook op de medewerkers. Met doorzettingsvermogen en creativiteit kon Dedicon de producten blijven leveren, die een bijdrage leveren aan het toegankelijk maken van de maatschappij voor mensen met een visuele beperking. Alle lof voor de toewijding en inzet van alle medewerkers van Dedicon.

Duidelijk is inmiddels, dat wij zullen moeten leren leven met corona. Dat zal ook in 2022 weer uitdagingen brengen. De Raad van Toezicht heeft er vertrouwen in dat wij onze doelstellingen verder kunnen ontwikkelen en zo invulling geven aan het thema voor 2022: ‘Kom verder!’

Zeist, januari 2022

Marianne Kallen-Morren

Voorzitter

4 Jaarrekening 2021

4.1 Geconsolideerde balans

(na resultaatbestemming)

in euro | noot | 2021 | 2020
Activa |  |  |
Immateriële vaste activa | 1 | 76.861 | 115.291
Materiële vaste activa | 2 | 1.018.060 | 1.199.444
Totaal vaste activa |  | 1.094.921 | 1.314.735
Voorraden | 3 | 57.648 | 30.947
Vorderingen | 4 | 346.033 | 287.558
Liquide middelen | 5 | 3.242.499 | 2.902.873
Totaal vlottende activa |  | 3.646.180 | 3.221.378
Totaal activa |  | 4.741.101 | 4.536.113
Passiva |  |  |
Eigen vermogen | 6 | 2.433.072 | 1.926.353
Voorzieningen | 7 | 82.027 | 142.513
Langlopende schulden | 8 | 21.667 | 325.000
Kortlopende schulden | 9 | 2.204.335 | 2.142.247
Totaal passiva |  | 4.741.101 | 4.536.113

4.2 Geconsolideerde staat van baten en lasten

|  | Realisatie | Begroting | Realisatie
in euro | noot | 2021 | 2021 | 2020
Subsidie KB | 11 | 7.277.948 | 7.527.694 | 7.208.124
Subsidie OCW | 12 | 4.799.468 | 4.807.603 | 4.678.856
Overige baten | 13 | 804.042 | 731.470 | 879.107
Totale baten |  | 12.881.458 | 13.066.767 | 12.766.087
Personele lasten | 14 | 8.111.477 | 8.575.053 | 8.177.130
Inhuurlasten | 15 | 1.785.069 | 1.724.106 | 1.762.168
Overige bedrijfslasten | 16 | 2.103.305 | 2.387.695 | 2.226.087
Afschrijvingslasten | 17 | 351.636 | 370.927 | 553.921
Totale lasten |  | 12.351.487 | 13.057.781 | 12.719.306
Saldo baten en lasten |  | 529.971 | 8.986 | 46.781
Financiële baten en lasten | 18 | 23.252 | 36.000 | 23.403
Vennootschapsbelasting | 19 | - | 0 | -
Resultaat |  | 506.719 | -27.014 | 23.378
Resultaatbestemming |  |  |  |
Mutatie bestemmingsfondsen |  | 520.818 | -63.796 | 76.383
Mutatie algemene reserve |  | -14.099 | 36.782 | -53.005
|  | 506.719 | -27.014 | 23.378

4.3 Geconsolideerd kasstroomoverzicht

in euro | 2021 | 2020
Resultaat | 506.719 | 23.378
Afschrijvingen | 351.636 | 553.921
Mutatie voorzieningen | -60.486 | 35.617
Mutatie werkkapitaal (exclusief liquide middelen en kortlopend bankkrediet) | -23.088 | 94.791
Rechtstreekse mutatie reserves |  |
Kasstroom uit operationele activiteiten | 774.780 | 707.707
Investeringen in: (im)materiële vaste activa | -131.821 | -181.601
Desinvesteringen in materiele vaste activa | 0 | 0
Afschrijvingen desinvesteringen | 0 | 0
Kasstroom uit investeringsactiviteiten | -131.821 | -181.601
Aflossing Hypotheek | -303.333 | -173.333
Aflossing lease | - | -
Kasstroom uit financieringsactiviteiten | -303.333 | -173.333
Mutatie liquide middelen | 339.626 | 352.773
Liquide middelen eind | 3.242.499 | 2.902.873
Liquide middelen begin | 2.902.873 | 2.550.100
Mutatie liquide middelen | 339.626 | 352.773

4.4 Grondslagen waardering activa en passiva en resultaatbepaling

De jaarrekening 2021 is opgesteld conform richtlijn 640 ‘Organisaties zonder winststreven’ van de Raad voor de Jaarverslaggeving.

Stelselwijzigingen

Er hebben in 2021 geen stelselwijzigingen plaatsgevonden.

Algemeen

De cijfers over het voorgaande boekjaar zijn daar waar noodzakelijk geherrubriceerd teneinde vergelijkbaarheid met het verslagjaar mogelijk te maken. De jaarrekening is opgesteld na het voorstel voor resultaatbestemming. De jaarrekening wordt gepresenteerd in euro’s, de functionele valuta van de onderneming. Alle financiële informatie is afgerond in euro’s nauwkeurig.

Activa en verplichtingen worden in het algemeen gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs of de actuele waarde. Indien geen specifieke waarderingsgrondslag is vermeld, vindt waardering plaats tegen de verkrijgingsprijs. Een actief wordt in de balans opgenomen wanneer het waarschijnlijk is dat de toekomstige economische voordelen naar de onderneming zullen toevloeien en de waarde daarvan betrouwbaar kan worden vastgesteld.

Een verplichting wordt in de balans opgenomen wanneer het waarschijnlijk is dat de afwikkeling daarvan gepaard zal gaan met een uitstroom van middelen die economische voordelen in zich bergen en de omvang van het bedrag daarvan betrouwbaar kan worden vastgesteld. Verder worden activa en verplichtingen niet meer in de balans opgenomen vanaf het tijdstip waarop niet meer wordt voldaan aan de voorwaarden van waarschijnlijkheid van de toekomstige economische voordelen en betrouwbaarheid van de bepaling van de waarde.

Indien een transactie ertoe leidt dat nagenoeg alle of alle toekomstige economische voordelen en alle of nagenoeg alle risico’s met betrekking tot een actief of verplichting aan een derde zijn overgedragen, wordt het actief of de verplichting niet langer in de balans opgenomen.

Baten worden in de staat van baten en lasten opgenomen wanneer een vermeerdering van het economisch potentieel, samenhangend met een vermeerdering van een actief of een vermindering van een verplichting heeft plaatsgevonden, waarvan de omvang betrouwbaar kan worden vastgesteld.

Lasten worden verwerkt wanneer een vermindering van het economisch potentieel, samenhangend met een vermindering van een actief of een vermeerdering van een verplichting heeft plaatsgevonden, waarvan de omvang betrouwbaar kan worden vastgesteld.

De baten en lasten worden toegerekend aan de periode waarop zij betrekking hebben.

Baten worden verantwoord indien alle belangrijke risico’s met betrekking tot de handelsgoederen zijn overgedragen aan de koper.

Gebruik van schattingen

Bij toepassing van de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening vormt de leiding van Dedicon zich verschillende oordelen en schattingen die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende jaarrekeningposten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden voortdurend beoordeeld. Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schatting wordt herzien en in toekomstige perioden waarvoor de herziening gevolgen heeft.

Grondslagen voor consolidatie

De geconsolideerde jaarrekening omvat de financiële gegevens van de onderneming en haar groepsmaatschappijen en andere rechtspersonen waarover overheersende zeggenschap kan worden uitgeoefend, dan wel waarover de centrale leiding bestaat. Groepsmaatschappijen zijn deelnemingen waarin de onderneming een meerderheidsbelang heeft, of waarop op een andere wijze een beleidsbepalende invloed kan worden uitgeoefend. In de geconsolideerde jaarrekening zijn de onderlinge schulden, vorderingen en transacties geëlimineerd, evenals de binnen de groep gemaakte winsten. De groepsmaatschappijen zijn integraal geconsolideerd.

Immateriële vaste activa

Immateriële activa betreft intern ontwikkelde software. Deze software worden initieel gewaardeerd tegen de verkrijgings- en vervaardigingsprijs van de externe kosten alsmede de toerekenbare personeelskosten. Alleen de kosten van de ontwikkelfase worden geactiveerd. De kosten van opstart, initiatie en nazorg worden direct in de staat van baten en lasten verantwoord.

Afschrijvingen op immateriële vaste activa

Immateriële vaste activa worden vanaf het moment van ingebruikneming afgeschreven over de verwachte toekomstige gebruiksduur van het actief.

De volgende afschrijvingspercentages worden hierbij gehanteerd:

Immateriële vaste activa: 10% - 25%

Materiële vaste activa

De materiële vaste activa, materiële vaste bedrijfsactiva in uitvoering en vooruitbetalingen op materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs verminderd met de ontvangen investeringsbijdrage en de cumulatieve afschrijvingen. Onderhoudsuitgaven worden slechts geactiveerd, indien zij de gebruiksduur van het object verlengen. De kostprijs van de activa die door de onderneming in eigen beheer zijn vervaardigd, bestaat uit de directe kosten van vervaardiging, de toeslagen voor indirecte productiekosten en de aan derden betaalde rente gedurende de periode van bouw en vervaardiging.

Afschrijvingen op materiële vaste activa

De afschrijvingen worden berekend als een percentage over de aanschafprijs volgens de lineaire methode op basis van de economische levensduur. Op bedrijfsterreinen en op materiële vaste bedrijfsactiva in uitvoering en vooruitbetalingen op materiële vaste activa wordt niet afgeschreven.

De volgende afschrijvingspercentages worden hierbij gehanteerd:

Bedrijfsgebouwen: 2,5% - 10%

Machines, hardware en inventaris: 10% - 20% - 25% - 33%

Technische installaties: 10% - 20%

Materiële vaste activa worden vanaf het moment van ingebruikneming afgeschreven over de verwachte toekomstige gebruiksduur van het actief. Over terreinen en vastgoedbeleggingen wordt niet afgeschreven. Indien een schattingswijziging plaatsvindt van de toekomstige gebruiksduur, dan worden de toekomstige afschrijvingen aangepast. Boekwinsten en -verliezen uit de incidentele verkoop van materiële vaste activa zijn begrepen onder de afschrijvingen.

Financiële leasing

Er kunnen leasecontracten bestaan voor een deel van het machinepark; hierbij heeft de vennootschap grotendeels de voor- en nadelen verbonden aan de eigendom van deze activa. Deze activa worden geactiveerd in de balans bij aanvang van het leasecontract tegen de reële waarde van het actief of de lagere contante waarde van de minimale leasetermijnen. De te betalen leasetermijnen worden op annuïtaire wijze verdeeld in een aflossings- en een rentecomponent. De leaseverplichtingen worden exclusief de rentecomponent opgenomen onder de langlopende schulden. De rentecomponent wordt gedurende de looptijd van het contract verantwoord in de staat van baten en lasten. met een vast rentepercentage over de gemiddelde resterende aflossingscomponent. De relevante activa worden afgeschreven over de resterende gebruiksduur of, indien korter, de looptijd van het contract.

Operationele leasing

Er kunnen leasecontracten bestaan waarbij een groot deel van de voor- en nadelen die aan de eigendom verbonden zijn, niet bij de onderneming ligt. Deze leasecontracten worden verantwoord als operationele leasing. Verplichtingen uit hoofde van operationele leasing worden, rekening houdend met ontvangen vergoedingen van de lessor, op lineaire basis verwerkt in de staat van baten en lasten over de looptijd van het contract.

Financiële vaste activa

Deelnemingen waarin invloed van betekenis op het zakelijke en financiële beleid kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd volgens de vermogensmutatiemethode op basis van de nettovermogenswaarde. Bij de bepaling van de nettovermogenswaarde worden de waarderingsgrondslagen van de onderneming gehanteerd. Deelnemingen met een negatieve nettovermogenswaarde worden op nihil gewaardeerd. Wanneer de onderneming garant staat voor de schulden van de betreffende deelneming wordt een voorziening gevormd. Dividenden worden verantwoord in de periode waarin zij betaalbaar worden gesteld. Rentebaten worden verantwoord in de periode waartoe zij behoren, rekening houdend met de effectieve rentevoet van de desbetreffende actiefpost. Eventuele winsten of verliezen worden verantwoord onder financiële baten en lasten.

Resultaat deelnemingen

Het aandeel in het resultaat van ondernemingen waarin wordt deelgenomen omvat het aandeel van de onderneming in de resultaten van deze deelnemingen. Resultaten op transacties, waarbij overdracht van activa en passiva tussen de onderneming en haar deelnemingen en tussen deelnemingen onderling heeft plaatsgevonden, zijn niet verwerkt voor zover deze als niet gerealiseerd kunnen worden beschouwd.

Vervreemding van vaste activa

Voor verkoop beschikbare activa worden gewaardeerd tegen boekwaarde of lagere actuele waarde, onder aftrek van verkoopkosten.

Voorraden

Gebruiksgoederen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en bijkomende kosten die direct kunnen worden toegerekend aan de verwerving van voorraden. Bij de waardering van de voorraden wordt rekening gehouden met de eventueel op balansdatum opgetreden waardeverminderingen.

Projectverplichtingen

De post bestaat uit het saldo van de gerealiseerde projectkosten en reeds gedeclareerde termijnen en indien van toepassing de toegerekende winst en verwerkte verliezen. Projectverplichtingen worden afzonderlijk in de balans onder de kortlopende schulden als overlopende passiva gepresenteerd. De balanspositie voor projectsubsidies bestaat uit de tot en met balansdatum daadwerkelijk ontvangen termijnvoorschotten minus de bestedingen tot en met balansdatum.

Vorderingen

Vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie, inclusief de transactiekosten indien materieel. Handelsvorderingen worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden in mindering gebracht op de boekwaarde van de vordering.

Eigen vermogen

Onder het eigen vermogen worden de algemene reserves en de bestemmingsfondsen gepresenteerd. De algemene reserve bestaat uit de reserves die ter vrije beschikking staan van de stichting. Indien de beperktere bestedingsmogelijkheid door derden is aangebracht, dan wordt dit deel aangemerkt als bestemmingsfonds.

Voorzieningen

Voorzieningen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde van de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de verplichtingen en verliezen af te wikkelen, tenzij anders vermeld. Een voorziening wordt in de balans opgenomen wanneer er sprake is van:

een in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting die het gevolg is van een gebeurtenis in het verleden, en waarvan een betrouwbare schatting kan worden gemaakt, en het waarschijnlijk is dat voor afwikkeling van die verplichting een uitstroom van middelen nodig is.

Langlopende schulden

Schulden met een resterende looptijd van meer dan één jaar worden aangeduid als langlopend. Het aflossingsbedrag van het lopende jaar wordt onder de kortlopende schulden opgenomen. Langlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Transactiekosten die direct zijn toe te rekenen aan de verwerving van de langlopende schulden worden in de waardering bij eerste verwerking opgenomen. Langlopende schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten.

Kortlopende schulden

Schulden met een op balansdatum resterende looptijd van ten hoogste één jaar worden aangeduid als kortlopend. Schulden worden niet gesaldeerd met activa. Kortlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Transactiekosten die direct zijn toe te rekenen aan de verwerving van de kortlopende schulden worden in de waardering bij eerste verwerking opgenomen. Kortlopende schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten.

Overlopende passiva betreffen vooruitontvangen bedragen en nog te betalen bedragen ter zake van lasten die aan een verstreken periode zijn toegekend. Van bedragen die voor meerdere jaren beschikbaar zijn gesteld, wordt het nog niet bestede gedeelte op deze post aangehouden. Vrijval ten gunste van de staat van baten en lasten geschiedt naar rato van de besteding.

Periodiek betaalbare beloningen

Lonen, salarissen en sociale lasten worden op grond van de arbeidsvoorwaarden verwerkt in de staat van baten en lasten voor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers.

Pensioenregelingen

Uitgangspunt is dat de in de verslagperiode te verwerken pensioenlast gelijk is aan de over die periode aan het pensioenfonds verschuldigde pensioenpremies. Voor zover de verschuldigde premies op balansdatum nog niet zijn voldaan, wordt hiervoor een verplichting opgenomen. Als de op balansdatum reeds betaalde premies de verschuldigde premies overtreffen, wordt een overlopende actiefpost opgenomen voor zover sprake zal zijn van terugbetaling door het fonds of van verrekening met in de toekomst verschuldigde premies.

Voor de medewerkers van de stichting is een pensioenregeling getroffen die kwalificeert als een toegezegde pensioenregeling. Deze pensioenregeling is ondergebracht bij een bedrijfstakpensioenfonds (stichting Pensioenfonds Openbare Bibliotheken) en wordt, overeenkomstig de in de RJ aangereikte vereenvoudiging in de jaarrekening verwerkt als toegezegde bijdrageregeling. Dit betekent dat de over het boekjaar verschuldigde premies als kosten worden verantwoord. De risico’s van loonontwikkeling, prijsindexatie en beleggingsrendement op het fondsvermogen zullen mogelijk leiden tot toekomstige aanpassingen in de jaarlijkse bijdragen aan het pensioenfonds. Deze risico’s komen niet tot uitdrukking in een in de balans opgenomen voorziening. Informatie over eventuele tekorten en de gevolgen hiervan voor de pensioenpremies in de toekomstige jaren is niet beschikbaar.

Opbrengstverantwoording

Baten worden alleen verantwoord als er een redelijke zekerheid bestaat dat toekomstige voordelen naar de onderneming zullen toevloeien en dat deze voordelen betrouwbaar kunnen worden geschat.

Verkoop van goederen

Baten uit de verkoop van goederen worden opgenomen in de netto-omzet tegen de reële waarde van de ontvangen of te ontvangen vergoeding, na aftrek van baten en tegemoetkomingen, handels- en volumekortingen.

Baten uit de verkoop van goederen worden in de staat van baten en lasten verwerkt wanneer de belangrijke risico’s en voordelen van eigendom aan de koper zijn overgedragen, de inning van de verschuldigde vergoeding waarschijnlijk is, de hiermee verband houdende kosten of eventuele retouren van goederen betrouwbaar kunnen worden ingeschat en er geen sprake is van aanhoudende managementbetrokkenheid bij de goederen.

Diensten

Baten van verleende diensten worden in de staat van baten en lasten als netto-omzet opgenomen naar rato van het stadium van voltooiing van de transactie op verslagdatum. Het stadium van voltooiing wordt bepaald aan de hand van beoordelingen van de verrichte werkzaamheden.

Projectbaten

Zodra een betrouwbare schatting kan worden gemaakt van het resultaat van een onderhanden project, worden de projectbaten en -kosten als baten en kosten in de staat van baten en lasten verwerkt naar rato van de verrichte prestaties per balansdatum.

Onder projectbaten wordt verstaan de in het contract overeengekomen baten vermeerderd met eventuele baten op grond van meer- of minderwerk, claims en vergoedingen, indien en voor zover het waarschijnlijk is dat de baten zullen worden gerealiseerd en betrouwbaar kunnen worden bepaald. De mate waarin prestaties van een onderhanden project zijn verricht, wordt bepaald aan de hand van de tot balansdatum gemaakte projectkosten in verhouding tot de geschatte totale projectkosten. Indien het resultaat van een onderhanden project niet betrouwbaar kan worden bepaald, worden de projectbaten slechts verwerkt tot het bedrag van de gemaakte projectkosten dat waarschijnlijk kan worden verhaald. Verwachte verliezen op projecten worden onmiddellijk in de staat van baten en lasten opgenomen.

Overheidssubsidies

Overheidssubsidies worden aanvankelijk in de balans opgenomen als vooruitontvangen baten zodra er redelijke zekerheid bestaat dat zij zullen worden ontvangen en dat Dedicon zal voldoen aan de daaraan verbonden voorwaarden. Subsidies ter compensatie van door Dedicon gemaakte kosten worden systematisch als baten in de staat van baten en lasten opgenomen in dezelfde periode als die waarin de kosten worden gemaakt. Subsidies ter compensatie van Dedicon voor de kosten van een actief worden systematisch in de staat van baten en lasten opgenomen gedurende de gebruiksduur van het actief.

Rentebaten en rentelasten

Rentebaten en rentelasten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve rentevoet van de desbetreffende activa en passiva. Bij de verwerking van de rentelasten wordt rekening gehouden met de verantwoorde transactiekosten op de ontvangen leningen.

Belastingen (in verband met de B.V.)

Belastingen omvatten de over de verslagperiode verschuldigde en verrekenbare winstbelastingen en latente belastingen. De belastingen worden in de staat van baten en lasten opgenomen, behoudens voor zover deze betrekking hebben op posten die rechtstreeks in het eigen vermogen worden opgenomen, in welk geval de belasting in het eigen vermogen wordt verwerkt.

De over het boekjaar verschuldigde en verrekenbare belasting is de naar verwachting te betalen belasting over de belastbare winst over het boekjaar, berekend aan de hand van belastingtarieven die zijn vastgesteld op verslagdatum, dan wel waartoe materieel al op verslagdatum is besloten, en eventuele correcties op de over voorgaande jaren verschuldigde belasting.

Voor latente belastingen wordt een voorziening getroffen voor tijdelijke verschillen tussen de boekwaarde van activa en verplichtingen ten behoeve van de financiële verslaggeving en de fiscale boekwaarde van die posten. Er wordt uitsluitend een latente belastingvordering opgenomen voor zover het waarschijnlijk is dat er in de toekomst belastbare winsten beschikbaar zullen zijn die voor de realisatie van het tijdelijke verschil kunnen worden aangewend. Latente belastingvorderingen worden per iedere verslagdatum herzien en verlaagd voor zover het niet langer waarschijnlijk is dat het daarmee samenhangende belastingvoordeel zal worden gerealiseerd.

Belastingen resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening

De belasting over het resultaat wordt berekend over het resultaat voor belastingen in de staat van baten en lasten, rekening houdend met beschikbare, fiscaal compensabele verliezen uit voorgaande boekjaren (voor zover niet opgenomen in de latente belastingvorderingen) en vrijgestelde winstbestanddelen en na bijtelling van niet-aftrekbare kosten. Tevens wordt rekening gehouden met wijzigingen die optreden in de latente belastingvorderingen en latente belastingschulden uit hoofde van wijzigingen in het te hanteren belastingtarief.

4.5 Toelichting geconsolideerde jaarrekening

Algemeen

Stichting Dedicon is gevestigd aan Traverse 175, 5361 TD te Grave en ingeschreven in het handelsregister onder nummer 30148163. De voornaamste activiteiten bestaan uit het produceren, reproduceren en distribueren van lectuur in een toegankelijke vorm voor mensen met een leesbeperking. Daarnaast ontwikkelt Dedicon nieuwe producten en diensten voor deze doelgroep.

Groepsverhoudingen

Stichting Dedicon is 100% aandeelhouder van Dedicon BV gevestigd Traverse 175, 5361 TD te Grave en ingeschreven in het handelsregister onder nummer 17198025. Directeur van Dedicon BV is dhr. E. Meijerink tevens manager Productie bij Dedicon. Het doel van de BV is het voeren van commerciële activiteiten bestaande uit de marketing en het verkopen van producten en diensten al dan niet ontwikkeld door Stichting Dedicon en het verstrekken van adviezen en verlenen van diensten aan derden. Het uitgangspunt is dat in het kader van de transparantie en scheiding van publieke en private geldstromen alle door de KB, het ministerie van OCW en overigen gesubsidieerde activiteiten in de stichting worden uitgevoerd en alle overige opdrachten in de BV. De jaarrekening van Dedicon BV is opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening van Stichting Dedicon.

Verslaggevingsperiode

Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van een verslaggevingsperiode van een kalenderjaar.

Toegepaste standaarden

De jaarrekening is opgesteld conform richtlijn 640 'Organisaties zonder winststreven' van de Raad van de Jaarverslaggeving. De grondslagen voor de waardering van activa en passiva en de resultaatbepaling zijn hiervoor opgenomen.

Continuïteit

Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling.

Toelichting op het kasstroomoverzicht

Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit liquide middelen, met uitzondering van deposito’s met een looptijd langer dan drie maanden voor zover van toepassing. Kasstromen in vreemde valuta zijn omgerekend tegen een geschatte gemiddelde koers. Koersverschillen op geldmiddelen worden afzonderlijk in het kasstroomoverzicht getoond. Ontvangsten en uitgaven uit hoofde van interest, ontvangen dividenden en winstbelastingen zijn opgenomen onder kasstroom uit operationele activiteiten. Betaalde dividenden zijn opgenomen onder de kasstroom uit financieringsactiviteiten.

In de balans en de staat van baten en lasten zijn referenties opgenomen. Met deze referenties wordt verwezen naar de toelichting.

4.6 Toelichting geconsolideerde balans

Immateriële vaste activa

Het verloop van de immateriële vaste activa is als volgt weer te geven: |  |  |
In euro |  |  | Immateriële vaste activa
Stand per 1 januari 2021 |  |  |
Aanschafprijs |  |  | 776.900
Cumulatieve afschrijvingen en waardeverminderingen |  |  | 661.609 |
Boekwaarde |  |  | 115.291
Mutaties in de boekwaarde |  |  |
Investeringen |  |  | 0
Desinvesteringen |  |  | 0
Afschrijvingen |  |  | 38.431
Desinvesteringen afschrijvingen |  |  | 0
Saldo |  |  | 38.431
Stand per 31 december 2021 |  |  |
Aanschafprijs |  |  | 776.900
Cumulatieve afschrijvingen en waardeverminderingen |  |  | 700.039 |
Boekwaarde |  |  | 76.861

De immateriële vaste activa betreffen de kosten van intern ontwikkelde software. In 2017 ging het om de ontwikkelkosten van AFAS-Insite software en het interne workflowgestuurde bedrijfssysteem WING. Deze systemen worden onder meer gebruikt voor de afhandeling van productie- en reproductietaken en de financiële administratie. Deze investering is eind 2020 volledig afgeschreven. In 2018 ging het om de ontwikkelkosten van het repro- en distributiesysteem (ReDi), de personele AFAS-modules (Supre) en herbouw van de website Grenzeloos (Leesbutler). In 2021 zijn geen nieuwe investeringen gedaan in immateriële vaste activa.

|  | Aanschafprijs | Boekwaarde | Resterende levensduur
Bedrijfskritische activa binnen de immateriële vaste activa |  |  |  |
- WING: ontwikkeling workflowgestuurde organisatie |  | 544.000 | - |  |
- ReDi: repro- en distributiesysteem |  | 118.574 | 47.429 | 2 jaar
- Supre: personele AFAS modules |  | 73.580 | 29.432 | 2 jaar
- Leesbutler: herbouw website |  | 40.746 | - |

Materiële vaste activa

Het verloop van de materiële vaste activa is als volgt weer te geven:

In euro |  | Bedrijfs- gebouwen & terreinen | Machines, hardware en inventaris | Technische installaties | Totaal
Stand per 1 januari 2021 |  |  |  |  |
     Aanschafprijs |  | 2.605.461 | 2.391.411 | 580.301 | 5.577.173
     Cumulatieve afschrijvingen en waardeverminderingen |  | 2.080.762 | 1.901.043 | 395.925 | 4.377.729 |
     Boekwaarde |  | 524.699 | 490.369 | 184.376 | 1.199.444
Mutaties in de boekwaarde |  |  |  |  |
     Investeringen |  | 29.005 | 95.673 | 7.143 | 131.821
     Desinvesteringen |  |  |  |  |
     Afschrijvingen |  | 55.877 | 200.212 | 57.116 | 313.205
     Desinvesteringen afschrijvingen |  |  |  |  |
     Saldo |  | -26.872 | -104.539 | -49.973 | -181.384
Stand per 31 december 2021 |  |  |  |  |
     Aanschafprijs |  | 2.634.466 | 2.487.084 | 587.444 | 5.708.994
     Cumulatieve afschrijvingen en waardeverminderingen |  | 2.136.639 | 2.101.255 | 453.041 | 4.690.935 |
     Boekwaarde |  | 497.827 | 385.830 | 134.403 | 1.018.060

De investeringen 2021 betreffen o.a. de aanschaf van laptops, reliëfprinter, copy/scan printer, rondhoekmachine, elektrische sluitmachine, vervanging automatische deur, dakbedekking oostgevel, glazenwand klantenservice, vergadertafel en diverse bureaustoelen.

De marktwaarde van het bedrijfsgebouw en bedrijfsterrein aan de Traverse 175 te Grave is getaxeerd op € 2.250.000. Peildatum februari 2014. De OZB waarde bedraagt € 1.457.000 met peildatum 01-01-2020.

Voorraden

In euro |  | 2021 | 2020
Materialen |  | 57.648 | 30.947
|  | 57.648 | 30.947

De voorraad materialen bestaat uit CD-roms en sleeves (verzendhoesjes), braillepapier en zwelpapier dat wordt gebruikt voor voelbare tekeningen.

Vorderingen

In euro |  | 2021 | 2020
Vorderingen op handelsdebiteuren |  | 129.055 | 39.590
Waarborgsommen |  | 19.175 | 19.375
Nog te ontvangen KB loon- en prijscompensatie 2020 |  | - | 106.415 |
Overlopende activa |  | 197.803 | 122.178
|  | 346.033 | 287.558

De vorderingen hebben een looptijd korter dan 1 jaar met uitzondering van de waarborgsommen en een deel van de vooruitbetaalde kosten.

De KB loon- en prijscompensatie over 2020 is in februari 2021 ontvangen. De toekenning over 2021 is reeds in november 2021 ontvangen.

Vorderingen op handelsdebiteuren

In euro | 2021 | 2020
Nominale waarde uitstaande vorderingen | 129.055 | 39.590
Af: Voorziening wegens oninbaarheid | 0 | 0
| 129.055 | 39.590

Overlopende activa

In euro | 2021 | 2020
Nog te ontvangen bedragen | 13.892 | 0
Vooruitbetaalde overige kosten | 183.911 | 122.178
| 197.803 | 122.178

De vooruitbetaalde kosten bestaan uit onderhoudscontracten voor servers en productieapparatuur, vooruitbetaalde softwarelicenties, abonnementen en studiekosten. Een bedrag van € 33.136 heeft betrekking op 2023-2024-2025.

Liquide middelen

In euro |  | 2021 | 2020
Kasmiddelen |  | 175 | 2.246
Tegoeden op bankrekeningen |  | 3.242.324 | 2.900.627
|  | 3.242.499 | 2.902.873

De liquide middelen zijn in 2021 toegenomen met ca. € 0,3 miljoen. Zie voor een nadere analyse het kasstroomoverzicht. Het totaal aan liquide middelen staat ter vrije beschikking en is terstond opeisbaar.

Eigen vermogen

in euro | Algemene Reserve | Bestemmingsfondsen | Totaal
|  | OCW | KB | KJ | SVO |
Stand per 1 januari 2021 | 1.432.143 | 36.005 | 106.415 | 267.028 | 84.762 | 1.926.353
Mutaties: |  |  |  |  |  |
Bestemming OCW 2020 | -26.820 | 26.820 |  |  |  | -
Resultaatbestemming 2021 | -14.099 | 280.983 | 278.005 | -38.170 |  | 506.719
Stand per 31 december 2021 | 1.391.224 | 343.808 | 384.420 | 228.858 | 84.762 | 2.433.072

Algemene reserve

De algemene reserve is opgebouwd uit het stichtingskapitaal en de jaarlijkse resultaten. Over dit gedeelte van het groepsvermogen kan de stichting vrijelijk beschikken en aanwenden voor het doel waarvoor de organisatie is opgericht. Vanuit de resultaatbestemming 2021 is het resultaat toegevoegd na mutaties in de bestemmingsfondsen.

Bestemmingsfonds OCW

Aan het bestemmingsfonds OCW is in 2021 het overschot op de vastgestelde instellingssubsidie 2020 ad. € 26.820 toegevoegd. Volgens de subsidiebeschikking dienen wij deze egalisatiereserve te vormen als buffer waarmee een overschot in het ene jaar gebruikt kan worden om een tekort in een later jaar op te vangen. Of sprake is van een overschot dan wel tekort blijkt uit de aanvraag tot vaststelling van de subsidie. Een overschot is slechts mogelijk als de activiteiten zijn verricht en is voldaan aan de verplichtingen die aan de subsidie verbonden zijn. De egalisatiereserve bedraagt ten minste € 0 en ten hoogste 10% van het verleende subsidiebedrag. Wanneer de maximale toevoeging wordt overschreden, wordt het verschil bij de vaststelling van de subsidie in mindering gebracht. De egalisatiereserve mag alleen ingezet worden voor de activiteiten waarvoor de subsidie is verleend en de besteding van de egalisatiereserve wordt verantwoord met het activiteitenverslag en het financieel verslag.

Bestemmingsfonds KB

De Koninklijke Bibliotheek heeft in februari 2021 een loon- en prijscompensatie over 2020 toegekend. Hierover is de afspraak gemaakt dat deze gelden worden gestort in een te vormen bestemmingsreserve met een KB-oormerk. Daarom is eind 2020 het bestemmingsfonds KB gevormd. In 2021 zijn hieraan toegevoegd de in november 2021 ontvangen loon- en prijscompensatie over 2021 ad. € 164.827 en het niet bestede gedeelte van de toegekende financiering voor het 'Plan verlaging kostprijs' ad. € 113.178 (bedragen na afdracht van btw).

Bestemmingsfonds KJ

Stichting Dedicon is de enige en algehele erfgenaam van wijlen de heer W.J. Kaasjager. De verkrijging in 2004 uit deze nalatenschap mag uitsluitend aangewend worden ten behoeve van 'muziek'. Dit vermogen staat verantwoord als ‘Bestemmingsfonds Kaasjager’. In 2021 zijn de kosten van twee projecten uit dit fonds gefinancierd. Het gaat om de projecten 'Maak muziek' en 'Braillebladmuziek'.

Bestemmingsfonds SVO

In 2019 is de voorziening onderhoudskosten vervallen. Het saldo van de voorziening is via een stelselwijzing rechtstreeks aan het eigen vermogen toegevoegd. Het vrij besteedbare gedeelte is aan de algemene reserve toegevoegd. Het overige deel is aan het bestemmingsfonds Stelselwijziging Voorziening Onderhoudskosten (SVO) toegevoegd. Deze middelen zijn niet vrij besteedbaar in tegenstelling tot de algemene reserve. De besteding is beperkt doordat deze voorziening in het verleden gedeeltelijk is gevormd vanuit de subsidiegelden van OCW en de Koninklijke Bibliotheek. Hiervan resteerde op 1-1-2021 nog € 84.762.

Dit bestemmingsfonds wordt gebruikt ter dekking van tekorten op de OCW en KB subsidies en wanneer bij investeringen in het gebouw en inventaris de betreffende activa nog een boekwaarde hebben en deze afgewaardeerd moet worden. Aangezien bij de overgang van voorziening naar de componentenmethode is gekozen voor de retrospectieve methodiek met ingang van 2019 (tijdelijke overgangsbepaling) kan bij investeringen een extra afboeking uit de materiële vaste activa noodzakelijk zijn. De gebouwen zijn bij aanschaf en verbouwing niet opgesplitst in componenten maar als één geheel geactiveerd, met een afschrijving van 2,5% per jaar op de initiële investering. Wanneer er groot onderhoud wordt geactiveerd, dan moet worden getoetst of in de boekwaarde van het pand zelf ook nog een resterende boekwaarde is van dat onderhoudscomponent. In 2021 zijn voor dergelijke investeringen in het gebouw en inventaris geen middelen uit het fonds aangewend.

Voorzieningen

| Voorzieningen |  |
in euro | Personeel | Jubilea | Totaal
Stand 1 januari 2021 | 109.560 | 32.953 | 142.513
Mutaties: |  |  |
Dotaties | 40.215 | 5.266 | 45.481
Onttrekkingen | -76.632 | -7.408 | -84.039
Vrijval | -21.928 |  | -21.928
Stand 31 december 2021 | 51.215 | 30.811 | 82.027
deel < 1 jaar | 35.129 | 943 | 36.072
deel > 1 jaar | 16.086 | 29.868 | 45.954

Voorziening personeel

De voorziening personeel bestaat uit twee onderdelen. In 2016 is een voorziening getroffen voor de kosten van de uitvoering van het sociaal plan, afvloeiing van medewerkers en juridische ondersteuning. Deze voorziening wordt jaarlijks bijgesteld voor de hieruit nog resterende verplichtingen en de kosten die hieruit voortvloeien. In 2021 is een voorziening getroffen ter afdekking van de toekomstige uitgaven in verband met per balansdatum bekende langdurige ziektegevallen.

Voorziening jubilea

Deze voorziening dient ter dekking van de toekomstige werkgeversverplichtingen voor te betalen jubileumuitkeringen in het kader van een langdurig dienstverband op grond van de CAO. De voorziening is per individuele werknemer bepaald, rekening houdend met rekenrente van 3% en vertrekkans. De onttrekkingen betreffende de werkelijk uitbetaalde jubileumuitkeringen en de dotatie houdt verband met een actualisatie van het aantal opgebouwde dienstjaren.

Langlopende schulden

in euro | 2021 | 2020
Schulden aan kredietinstellingen | 21.667 | 325.000
Financial leaseverplichtingen | 0 | 0
| 21.667 | 325.000

Schulden aan kredietinstellingen

Dit betreft een lening verstrekt door ING Bank N.V. met een looptijd van 30 jaar. De rente bedraagt 2,51% per jaar.

In januari 2022 heeft een extra aflossing plaatsgevonden van € 130.000. In 2023 zal deze lening in kwartaaltermijnen geheel worden afgelost. De rentevast periode eindigt per 1 mei 2025.

Hypotheek

in euro | 2021 | 2020
Hoofdsom met ingang van augustus 2002 | 1.300.000 | 1.300.000
Afgelost tot en met 31 december 2020 | 931.667 | 758.333
Restant hoofdsom per 1 januari 2021 | 368.333 | 541.667
Aflossingen | 173.333 | 173.333
Restant hoofdsom per 31 december 2021 | 195.000 | 368.334
Kortlopend deel per 31 december  | 173.333 | 43.333
Langlopend per 31 december  | 21.667 | 325.000
Restant hoofdsom per 31 december | 195.000 | 368.334

De verstrekte zekerheden, voor zowel de lening als het krediet luiden als volgt:

hypothecaire zekerheid op bedrijfspand Traverse 175 te Grave;

negatieve pledge / pari-passu en cross default verklaring.

in euro | 2021 | 2020
Verplichting < 1 jaar | 173.333 | 43.333
Verplichting > 1 jaar en < 5 jaar | 21.667 | 173.332
Verplichting > 5 jaar |  | 151.669

Financial leaseverplichtingen

in euro | 2021 | 2020
Hoofdsom leaseverplichtingen | 813.839 | 813.839
Afgelost tot en met 31 december  | 813.839 | 808.016
Restant hoofdsom per 1 januari | 0 | 5.823
Aflossingen | 0 | 5.823
Restant hoofdsom per 31 december | 0 | 0
Verplichting < 1 jaar | 0 | 0
Verplichting > 1 jaar en < 5 jaar | 0 | 0

Kortlopende schulden

in euro |  | 2021 | 2020
Schulden aan kredietinstellingen |  | 173.333 | 43.333
Schulden aan leveranciers en handelskredieten |  | 329.365 | 304.062 |
Te betalen overige belastingen, SV- en pensioenpremies |  | 161.062 | 426.161 |
Projectverplichtingen |  | 399.221 | 395.742
Overige schulden en overlopende passiva |  | 1.141.354 | 972.949
|  | 2.204.335 | 2.142.247

De kortlopende schulden hebben een looptijd korter dan 1 jaar. In de schulden aan kredietinstellingen zit een boetevrije aflossing van 130K op de lening bij de ING.

Te betalen overige belastingen en premies

in euro | 2021 | 2020
Te betalen BTW | 49.954 | 47.847
Loonheffing / premies sociale verzekeringen | 9.411 | 270.353
Pensioenpremie | 101.697 | 107.962
| 161.062 | 426.161

Projectverplichtingen

in euro | 2021 | 2020
KB projectenplan | 337.258 | 361.943
KB projecten uit instellingssubsidie | 56.281 | 2.228
KB Projectsubsidies Doorontwikkeling Aangepast Lezen | 56.179 | 141.676
Yoleo | 6.325 | 3.624
OCW projectenprogramma | 28.567 | 19.754
Examen-opdracht | -91.452 | -90.985
Overige projecten | -18.937 | -51.610
Voorziening projectverliezen | 25.000 | 9.112
| 399.221 | 395.742

De post Projectverplichtingen betreft het saldo van ontvangen projectsubsidies verminderd met de projectbestedingen. Het saldo van de projectverplichtingen bestaat uit de tot en met balansdatum ontvangen subsidievoorschotten en bestede kosten (onderhanden werk).

Het saldo van de projectverplichtingen bestaat uit projecten met een creditsaldo (voorfinanciering door subsidiënt) en uit projecten met een debetsaldo (voorfinanciering door Dedicon).

De voorziening projectverliezen betreft een Erasmus+ project waarbij niet alle projectkosten worden vergoed.

in euro | Ontvangen project subsidies | Project bestedingen | Project verplich-tingen | Projecten credit saldo | Projecten debet saldo
KB projectenplan | 757.394 | 420.136 | 337.258 | 337.258 |
KB projecten uit instellingssubsidie | 124.050 | 67.769 | 56.281 | 56.280 |
KB Projectsubsidies Doorontwikkeling Aangepast Lezen | 591.763 | 535.584 | 56.179 | 91.324 | 35.144
Yoleo | 55.724 | 49.399 | 6.325 | 6.325 |
OCW projectenprogramma | 482.996 | 454.429 | 28.567 | 28.567 |
Examen opdracht |  | 91.452 | -91.452 |  | 91.452
Overige projecten | 139.890 | 158.827 | -18.937 | 4.005 | 22.942
Voorziening projectverliezen |  |  | 25.000 | 25.000 |
| 2.151.817 | 1.777.596 | 399.221 | 548.759 | 149.538

Overige schulden en overlopende passiva

in euro | 2021 | 2020
Reservering te betalen vakantiegeld en vakantiedagen | 537.118 | 546.806
Accountants- en administratiekosten | 32.000 | 30.543
Nog te besteden KB instellingssubsidie | 415.974 | 124.050
Ontvangen btw-gelden SIOB | 84.499 | 124.499
Overige | 71.763 | 147.051
| 1.141.354 | 972.949

De post ontvangen btw gelden SIOB heeft betrekking op een in 2014 ontvangen BTW teruggave waarover bestedingsafspraken zijn gemaakt met het toenmalige SIOB (huidige KB). In 2021 is € 40.000 aangewend ter financiering van het Erasmus+ project 'Supporting Inclusive Digital Publishing through Training' waarin Dedicon als partner participeert. Het doel van dit project is om uitgevers van digitale content op te leiden om hun werk toegankelijk te maken aan de bron.

Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen

Niet in de balans opgenomen verplichtingen

Er zijn langlopende onvoorwaardelijke verplichtingen aangegaan ter zake van huur kopieermachines, huur van de 7e etage aan de Van Markenlaan 3 te Rijswijk, huur Trompetterstraat 32 Grave en lease van 3 motorrijtuigen.

Ultimo boekjaar zijn de verplichtingen uit hoofde van operationele leases als volgt te specificeren:

in euro | < 1 jaar | > 1jr en < 5 jr | > 5jaar
Kopieermachines | 13.371 | 18.921 |
Kantoorruimtes | 57.004 | 100.972 |
Motorrijtuigen | 13.608 | 30.165 |

Transacties met verbonden partijen

De verbonden partij betreft de Stichting Vrienden van Dedicon. Er heeft een juridische fusie plaatsgevonden met de Stichting Bibliotheek Le Sage Ten Broek per 15 december 2020. Hierbij is Stichting Bibliotheek Le Sage Ten Broek de verdwijnende rechtspersoon en Stichting Vrienden van Dedicon de verkrijgende rechtspersoon.

Van transacties met verbonden partijen is sprake wanneer een relatie bestaat tussen de onderneming, haar deelnemingen en hun bestuurders en leidinggevende functionarissen. Er hebben zich geen transacties met verbonden partijen voorgedaan op niet-zakelijke grondslag.

4.7 Toelichting geconsolideerde staat van baten en lasten

Algemeen

De enkelvoudige jaarrekening van Stichting Dedicon maakt deel uit van de jaarrekening 2021. De grondslagen voor de waardering van activa en passiva en de resultaatbepaling zijn gelijk aan die voor de geconsolideerde balans en staat van baten en lasten.

Toelichting enkelvoudige balans

Voor zover posten uit de enkelvoudige balans hierna niet nader zijn toegelicht, wordt verwezen naar de toelichting op de geconsolideerde balans.

Toelichting enkelvoudige staat van baten en lasten

Voor zover posten uit de enkelvoudige staat van baten en lasten niet afwijken van de geconsolideerde staat van baten en lasten zijn deze hierna niet nader toegelicht en wordt verwezen naar de toelichting van de geconsolideerde staat van baten en lasten.

Subsidie Koninklijke Bibliotheek

|  | Realisatie | Begroting | Realisatie
in euro |  | 2021 | 2021 | 2020
Instellingssubsidie 2021 toegekend |  | 7.098.550 | 7.051.342 | 7.024.692
Waarvan onderdeel projectenplan |  | 387.769 | 387.769 | 384.050
Instellingssubsidie exclusief projectenplan | A | 6.710.781 | 6.663.573 | 6.640.642
Mutaties instellingssubsidie | B |  |  |
Besteding van aanvullende instellingssubsidies |  | 69.998 | - | 20.373
Loon- en prijscompensatie 2021 |  | 164.827 | - | 106.415
Niet in verslagjaar bestede instellingssubsidie |  | -415.974 | - | -124.050
Besteding instellingssubsidie inclusief mutaties | A + B | 6.529.632 | 6.663.573 | 6.643.380
Instellingssubsidie onderdeel projectenplan 2021 |  | 387.769 | 387.769 | 384.050
Niet in het verslagjaar bestede gelden |  | 123.950 | 75.414 | 230.719
Besteding KB projectenplan | C | 263.819 | 312.355 | 153.331
Besteding KB projectenplan voorgaande jaren | D | 148.635 | 271.100 | 176.228
KB Projectsubsidies Doorontwikkeling Aangepast Lezen | E | 262.261 | 175.366 | 167.562
Yoleo en overige baten | F | 73.600 | 105.300 | 67.623
totale subsidiebaten Koninklijke Bibliotheek | totaal A-F | 7.277.948 | 7.527.694 | 7.208.124

Alle bedragen hierboven zijn exclusief btw.

De Koninklijke Bibliotheek (KB) heeft Dedicon voor 2021 een instellingssubsidie toegekend van € 7.820.000 (incl. btw) ten behoeve van de productie, levering, opslag en innovatie van de landelijke dienst voor mensen met een leesbeperking. Binnen deze subsidie worden de volgende activiteiten uitgevoerd:

de productie van boeken, kranten en tijdschriften en in beperkte mate van andere media in aangepaste leesvormen en de rechtstreekse levering (reproductie) hiervan aan de leden van de Bibliotheekservice Passend Lezen, in opdracht van de eerstelijnsvoorziening;

de veilige opslag en back-up van de bestanden voor de productie van aangepaste leesvormen;

de uitvoer van onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten.

De instellingssubsidie 2021 is nog niet vastgesteld en dient uiterlijk 1 april 2022 verantwoord te worden.

Uit de subsidieafrekening 2021 blijkt vooralsnog een onderbesteding van ca. € 0,4 miljoen waarover afspraken worden gemaakt met de KB.

Van de projectensubsidie 2021 is een deel nog niet in 2021 besteed, maar wel bestemd voor lopende project of nog te starten projecten.

De besteding op aanvullende instellingssubsidies betreft de afwikkeling van subsidies uit voorgaande jaren. Het gaat om de besteding van het restant op de instellingssubsidie 2020 voor € 67.770 en de afwikkeling van het project Calamiteitenplan voor € 2.228. Deze projecten zijn in 2020 afgerond.

De KB heeft in november 2021 een loon- en prijscompensatie over 2021 toegekend van € 181.579. Na afdracht van btw resteert € 164.827. Hierover is de afspraak gemaakt dat deze gelden worden gestort in een te vormen bestemmingsreserve met een KB-oormerk.

De KB Projectsubsidies Doorontwikkeling Aangepast Lezen betreffen subsidies buiten de instellingssubsidie en het hierin opgenomen projectenplan. Ten behoeve van de vaststelling van deze subsidies is hieronder op grond van artikel 5.1 lid 3 van het KB subsidiereglement een specificatie opgenomen van de in 2021 afgesloten projecten.

|  | Subsidie | Subsidie | Projectkosten
| Beschikking | incl. btw | excl. btw |
18315 Braille boeken op verzoek (BROV) (9% BTW) | 2018-00/18-00376 | € 30.000 | € 27.523 | € 27.523
18312 Opzetten uitleendienst digitale tekst-jeugdboeken | 2018-00/18-00366 | € 135.294 | € 111.813 | € 111.813

Subsidie Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen

|  | Realisatie | Begroting | Realisatie
in euro |  | 2021 | 2021 | 2020
Toegekende instellingssubsidie | A | 4.388.643 | 4.388.412 | 4.154.409
Toegekende projectensubsidie |  | 209.191 | 209.191 | 273.805
Niet in het verslagjaar bestede gelden |  | 22.961 | - | 19.754
Baten projectensubsidie | B | 186.230 | 209.191 | 254.051
Baten uit projectensubsidie voorgaande jaren | C | 14.148 | - | 46.165
| A+B+C | 4.589.021 | 4.597.603 | 4.454.625
Inkomsten leveringen Website Educatief | D | 210.447 | 210.000 | 224.231
totale subsidiebaten OCW | A+B+C+D | 4.799.468 | 4.807.603 | 4.678.856

Dedicon heeft voor 2021 een instellings- en projectensubsidie ontvangen van het Ministerie van OCW.

Binnen de instellingssubsidie worden 2 activiteiten uitgevoerd. Onderdeel A betreft de omzetting van bestaande leermiddelen naar een toegankelijk formaat op verzoek van leerlingen, studenten, werkenden en werkzoekenden met een visuele beperking. Het gaat dan om gesproken boeken in Daisy formaat, tactiele tekeningen, Edu-bestanden, foto-pdf bestanden, muziekbraille en muziekaudiobestanden.

De activiteiten voor onderdeel B betreffen het reproduceren en leveren van toegankelijke school- en studieboeken voor leesgehandicapte leerlingen, studenten, werkenden en werkzoekenden. De leesgehandicapten, anders dan met een visuele beperking, kunnen alleen bestellen uit de bestaande collectie.

De instellingssubsidie 2021 is nog niet vastgesteld en dient uiterlijk 3 juni 2022 verantwoord te worden.

Van de projectensubsidie 2021 is een bedrag van € 22.961 niet in 2021 besteed. Voor de uitvoering van de projecten 2020 is een verlenging toegekend en er is in 2021 nog € 19.753 besteed. Deze projecten zijn in augustus 2021 verantwoord en op basis van de ingediende verantwoording is een bedrag 5.605 niet besteed.

De inkomsten uit de levering van educatieve producten aan scholen en leerlingen via de webwinkel Dedicon Educatief liggen in lijn met de begroting. Deze inkomsten zijn feitelijk geen baten voor Dedicon aangezien deze in mindering wordt gebracht op de OCW subsidie omdat de geleverde producten zijn gemaakt met OCW subsidie.

Overige baten

| Realisatie | Begroting | Realisatie
in euro | 2021 | 2021 | 2020
Zakelijke dienstverlening | 194.331 | 206.152 | 169.236
Opdracht DUO examens | 378.891 | 300.000 | 260.138
Leveringen dyslexiebestanden | 97.874 | 124.850 | 134.073
Overige maatschappelijke projecten | 130.223 | 100.467 | 305.040
Overige opbrengsten | 2.723 | - | 10.619
| 804.042 | 731.470 | 879.107

Onder de post overige baten zijn de baten verantwoord van alle activiteiten die niet door KB en OCW worden gesubsidieerd.

De baten uit Zakelijke dienstverlening komen voort uit opdrachten voor het toegankelijk maken van informatie voor bedrijven en publieke organisaties zoals gemeenten en musea.

De opdracht van DUO betreft het toegankelijk maken van examens en toetsen voor scholen.

Dedicon levert dyslexiebestanden aan scholen en leerlingen en financiert uit deze baten ook de productie van nieuwe titels.

De baten uit Overige maatschappelijke projecten betreffen bijdragen en subsidies van fondsen voor het uitvoeren van toegankelijkheidsprojecten.

De post overige opbrengsten betreft giften en donaties.

Personele lasten

| Realisatie | Begroting | Realisatie
in euro | 2021 | 2021 | 2020
Lonen en salarissen | 6.267.530 | 6.506.176 | 6.106.189
Werknemersverzekeringen | 986.080 | 1.087.073 | 989.563
Pensioenlasten uit hoofde van toegezegde bijdrageregeling | 887.688 | 932.755 | 874.147
Reiskosten woon- werkverkeer | 93.386 | 127.269 | 136.550
Ontvangen ziekengeld | -109.263 | -83.220 | -993
Dotatie/onttrekking voorziening jubilea en personeel | -60.487 | 5.000 | 35.617
Doorberekende salariskosten extern | 0 | - | -1.706
Mutatie reservering verlofuren | 46.542 | - | 37.763
| 8.111.477 | 8.575.053 | 8.177.130

Gedurende het boekjaar 2021 bedroeg het gemiddeld aantal werknemers bij Dedicon 119 FTE (2020: 120 FTE). Hiervan waren geen personen werkzaam buiten Nederland.

Inhuurlasten

| Realisatie | Begroting | Realisatie
in euro | 2021 | 2021 | 2020
Redacteuren en samenstellers | 94.342 | 109.000 | 84.683
Vrijwilligers | 182.955 | 174.000 | 73.677
Ingeleende arbeidskrachten | 1.507.772 | 1.441.106 | 1.603.808
| 1.785.069 | 1.724.106 | 1.762.168

De lasten die samenhangen met de inzet van vrijwilligers bestaan grotendeels uit reiskosten en attenties. Deze post valt in 2020 lager uit doordat er in verband met de Coronamaatregelen minder vrijwilligers ingezet konden worden. Daarnaast is vanaf 2021 de specifieke vergoeding van vrijwilligerskosten van de KB vervallen en toegevoegd aan de totale instellingsubsidie. In 2020 ging het om een bedrag van € 71.006 (inclusief btw) dat in mindering werd gebracht op de kosten.

Overige bedrijfslasten

| Realisatie | Begroting | Realisatie
in euro | 2021 | 2021 | 2020
Productiekosten | 461.680 | 457.840 | 457.577
Reproductiekosten | 442.008 | 494.418 | 460.157
Automatisering | 317.429 | 313.317 | 302.254
Overige personeelskosten | 204.680 | 229.300 | 234.195
Huisvesting | 316.052 | 311.576 | 314.361
Vervoer | 35.086 | 67.200 | 43.363
Kantoor | 70.844 | 83.000 | 68.423
Publiciteit | 44.511 | 67.150 | 35.571
Algemeen | 179.137 | 236.983 | 186.420
Overige kosten tbv projecten | 31.878 | 126.910 | 123.766
| 2.103.305 | 2.387.695 | 2.226.087

De overige bedrijfslasten vallen over de hele linie lager uit dan begroot en voorgaand jaar. Een belangrijke verklaring hiervoor is dat door de coronamaatregelen minder activiteiten en projecten uitgevoerd konden worden dan verwacht. Daarnaast zijn ook enkele besparingen behaald op reproductie- en automatiseringskosten.

Afschrijvingslasten (im)materiële vaste activa

| Realisatie | Begroting | Realisatie
in euro | 2021 | 2021 | 2020
Bedrijfsgebouwen | 55.877 | 65.304 | 96.072
Machines, hardware en inventaris | 200.212 | 207.076 | 193.871
Technische installaties | 57.116 | 60.116 | 56.949
Totaal afschrijvingslasten materiële vaste activa | 313.205 | 332.496 | 346.892
Afschrijvingslasten immateriële vaste activa | 38.431 | 38.431 | 207.029
Totaal afschrijvingslasten | 351.636 | 370.927 | 553.921

Financiële baten en lasten

| Realisatie | Begroting | Realisatie
in euro | 2021 | 2021 | 2020
Rentelasten spaartegoeden (negatieve rente) | 9.399 | 8.000 | 2.333
Rentelasten lening o/g ING Bank N.V. | 5.601 | 19.000 | 12.928
Overige rente- en bankkosten | 8.252 | 9.000 | 8.142
| 23.252 | 36.000 | 23.403

Vennootschapsbelasting

| Realisatie | Begroting | Realisatie
in euro | 2021 | 2021 | 2020
Vennootschapsbelasting boekjaar | 0 | 0 | 0
Vennootschapsbelasting vorige jaren | 0 | 0 | 0
| 0 | 0 | 0

Stichting Dedicon is een stichting zonder winstoogmerk en vanuit die hoedanigheid niet onderworpen aan heffing vennootschapsbelasting. Dedicon BV is wel vennootschapsbelastingplichtig, maar hoeft op basis van het behaalde resultaat geen belasting te betalen.

4.8 WNT-verantwoording

Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector ingegaan. Deze verantwoording is opgesteld op basis van de op Stichting Dedicon van toepassing zijnde regelgeving voor het onderwijs. Het bezoldigingsmaximum in 2021 voor Stichting Dedicon bedraagt € 209.000. Het weergegeven individuele WNT-maximum is berekend naar rato van de omvang (en voor topfunctionarissen tevens de duur) van het dienstverband, waarbij voor de berekening de omvang van het dienstverband nooit groter kan zijn dan 1,0 fte. Het individuele WNT-maximum voor de leden van de Raad van Toezicht bedraagt voor de voorzitter 15% en voor de overige leden 10% van het bezoldigingsmaximum, berekend naar rato van de duur van het dienstverband.

| Dhr. M.P. Verboom | Dhr. M.P. Verboom
in euro | 2021 | 2020
Functiegegevens | directeur-bestuurder | directeur-bestuurder
Aanvang en einde functievervulling in jaar | 1/1 - 31/12 | 1/1 - 31/12
Omvang dienstverband (in fte) | 1,0 | 1,0
Dienstbetrekking? | Ja | Ja
Bezoldiging |  |
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen | 134.794 | 132.013
Beloningen betaalbaar op termijn (pensioenpremie) | 15.052 | 14.690
Subtotaal | 149.846 | 146.703
Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum | 209.000 | 201.000
-/- onverschuldigd betaald bedrag en nog niet terugontvangen bedrag | n.v.t. | n.v.t.
Totaal bezoldiging | 149.846 | 146.703
Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan | n.v.t. | n.v.t.
Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling | n.v.t. | n.v.t.

4.9 Toezichthoudende topfunctionarissen

Gegevens 2021 in euro's | Mevr. M.N. Kallen-Morren | Mevr. A. Lussenburg | Dhr. W. Ludeke | Dhr. M. Schaap
Functiegegevens | Voorzitter | Lid | Lid | Lid
Aanvang en einde functievervulling in jaar | 1/1 - 31/12 | 1/1 - 31/12 | 1/1 - 31/12 | 1/1 - 31/12
Bezoldiging |  |  |  |
Beloning | 11.500 | 7.000 | 7.000 | 7.000
Belastbare onkostenvergoedingen | 169 | 121 |  |
Beloningen betaalbaar op termijn |  |  |  |
Subtotaal | 11.669 | 7.121 | 7.000 | 7.000
Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum | 31.350 | 20.900 | 20.900 | 20.900
-/- onverschuldigd betaald bedrag en nog niet terugontvangen bedrag |  |  |  |
Totaal bezoldiging | 11.669 | 7.121 | 7.000 | 7.000
Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t.
Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t.

Gegevens 2020 in euro's | Mevr. M.N. Kallen-Morren | Dhr. T.A. van der Gun | Mevr. A. Lussenburg | Dhr. W. Ludeke | Dhr. M. Schaap
Functiegegevens | Voorzitter | Lid | Lid | Lid | Lid
Aanvang en einde functievervulling in jaar | 1/1 - 31/12 | 1/1 - 30/9 | 1/1 - 31/12 | 1/1 - 31/12 | 18/09 - 31/12
Bezoldiging |  |  |  |  |
Beloning | 11.500 | 5.250 | 7.000 | 7.000 | 1.750
Belastbare onkostenvergoedingen | 170 | 62 | 84 |  |
Beloningen betaalbaar op termijn |  |  |  |  |
Subtotaal | 11.670 | 5.312 | 7.084 | 7.000 | 1.750
Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum | 30.150 | 15.075 | 20.100 | 20.100 | 5.863
-/- onverschuldigd betaald bedrag en nog niet terugontvangen bedrag |  |  |  |  |
Totaal bezoldiging | 11.670 | 5.312 | 7.084 | 7.000 | 1.750

4.10 Enkelvoudige balans

(na resultaatbestemming) |  |  |  |
in euro | noot |  | 2021 | 2020
Immateriële vaste activa | 1 |  | 76.861 | 115.291
Materiële vaste activa | 2 |  | 1.018.060 | 1.199.444
Financiële vaste activa | 3 |  | 0 | 0
Totaal vaste activa |  |  | 1.094.921 | 1.314.735
Voorraden | 4 |  | 57.648 | 30.947
Vorderingen | 5 |  | 384.717 | 443.275
Liquide middelen | 6 |  | 3.170.108 | 2.732.566
Totaal vlottende activa |  |  | 3.612.473 | 3.206.788
Totaal activa |  |  | 4.707.394 | 4.521.523
Eigen Vermogen | 7 |  | 2.433.072 | 1.926.353
Voorzieningen | 8 |  | 82.027 | 142.513
Langlopende schulden | 9 |  | 21.667 | 325.000
Kortlopende schulden | 10 |  | 2.170.628 | 2.127.657
Totaal passiva |  |  | 4.707.394 | 4.521.523

4.11 Enkelvoudige staat van baten en lasten

| Realisatie | Begroting | Realisatie
in euro | 2021 | 2021 | 2020
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening vóór belastingen | 462.995 | -27.014 | 88.593
Aandeel in resultaat van ondernemingen waarin wordt deelgenomen | 43.724 | 0 | -65.215
Resultaat | 506.719 | -27.014 | 23.378

4.12 Toelichting enkelvoudige balans

Financiële vaste activa

Het verloop van de financiële vaste activa is als volgt weer te geven:

in euro |  | 2021 | 2020
Stand begin |  | -154.593 | -89.378
Resultaat boekjaar |  | 43.724 | -65.215
Stand per 31 december 2021 |  | -110.869 | -154.593
Verwerking negatieve deelneming in de rekening-courant |  | 110.869 | 154.593 |
Waardering per 31 december 2021 |  | 0 | 0

Dit betreft de 100% deelneming in Dedicon B.V en deze deelneming wordt integraal geconsolideerd.

Het eigen vermogen van Dedicon BV is negatief en wordt gefinancierd door Stichting Dedicon. Daar Stichting Dedicon niet het voornemen heeft om de rekening-courant op te eisen, is de continuïteit van Dedicon BV niet in het geding. De jaarrekening van Dedicon BV is derhalve opgesteld op basis van de grondslagen van continuïteit.

Bij de waardering van de belangen in een deelneming met een negatief eigen vermogen dienen tevens in aanmerking te worden genomen de andere langlopende belangen in de deelneming die feitelijk moeten worden aangemerkt als een onderdeel van de netto-investering. Om deze reden is in de jaarrekening het negatief eigen vermogen in mindering gebracht op de vordering op Dedicon BV.

Vorderingen

in euro |  | 2021 | 2020
Vorderingen op handelsdebiteuren |  | 125.559 | 41.896
Vorderingen op deelnemingen |  | 45.081 | 153.411
Waarborgsommen |  | 19.176 | 19.375
Nog te ontvangen KB loon- en prijscompensatie 2020 |  | 0 | 106.415 |
Overlopende activa |  | 194.902 | 122.178
|  | 384.718 | 443.275

Vorderingen op deelnemingen

in euro | 2021 | 2020
Saldo rekening courant | 155.950 | 308.004
Af: afwaardering vanwege negatieve deelneming | -110.869 | -154.593
| 45.081 | 153.411

Dit betreft de vordering op de deelneming in Dedicon B.V.

Het eigen vermogen van Dedicon BV per 31 december 2020 is negatief. Bij de waardering van de belangen in een deelneming met een negatief eigen vermogen dienen tevens in aanmerking te worden genomen de andere langlopende belangen in de deelneming die feitelijk moeten worden aangemerkt als een onderdeel van de netto-investering. Om deze reden is in de jaarrekening het negatief eigen vermogen in mindering gebracht op de vordering op Dedicon BV.

Overlopende activa

in euro | 2021 | 2020
Nog te ontvangen rente | 0 | 0
Nog te ontvangen bedragen | 10.990 | 0
Vooruitbetaalde overige kosten | 183.912 | 15.763
| 194.902 | 15.763

Liquide middelen

in euro | 2021 | 2020
Kasmiddelen | 175 | 2.246
Tegoeden op bank- en girorekeningen | 3.169.933 | 2.730.320
| 3.170.108 | 2.732.566

Het totaal aan liquide middelen staat ter vrije beschikking en is terstond opeisbaar.

Kortlopende schulden

in euro | 2021 | 2020
Schulden aan kredietinstellingen | 173.333 | 43.333
Schulden aan leveranciers en handelskredieten | 329.364 | 304.062
Te betalen overige belastingen, SV- en pensioenpremies | 160.184 | 424.924
Projectverplichtingen | 399.221 | 395.742
Overlopende passiva | 1.108.526 | 959.596
| 2.170.628 | 2.127.657

De kortlopende schulden hebben een looptijd korter dan 1 jaar.

5 Overige gegevens

5.1 Vaststelling jaarrekening

Vaststelling jaarrekening

De jaarrekening 2021 is vastgesteld door de directeur-bestuurder van Stichting Dedicon op 25 maart 2021.

Directeur-bestuurder
M.P. Verboom

5.2 Goedkeuring jaarrekening

Goedkeuring jaarrekening

De jaarrekening 2021 van Stichting Dedicon is goedgekeurd door de Raad van Toezicht van Stichting Dedicon in zijn vergadering van 25 maart 2022.

Mevrouw M.N. Kallen-Morren (voorzitter)

Mevrouw A. Lussenburg

De heer M. Schaap

De heer W. Ludeke

* In verband met mogelijke fraude verzoekt de KvK om de jaarrekening te deponeren zonder handtekening van de bestuurders. Daarom wordt hier volstaan met vermelding van de namen van de bestuurders die de originele jaarrekening hebben getekend.

5.3 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT

Aan: de raad van toezicht van Stichting Dedicon

A. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening 2021

Ons oordeel

Wij hebben de jaarrekening 2021 van Stichting Dedicon te Grave gecontroleerd.

Naar ons oordeel:

geeft de in dit jaarverslag opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van Stichting Dedicon per 31 december 2021 en van het resultaat over 2021 in overeenstemming met de in Nederland geldende RJ-Richtlijn 640 Organisaties-zonder-winststreven en de bepalingen bij of krachtens de WNT.

voldoen de in de jaarrekening verantwoorde subsidiebaten, -lasten en -balansmutaties gerelateerd aan de ‘Subsidie Koninklijke Bibliotheek’ over 2021 in alle van materieel belang zijnde aspecten aan de eisen van financiële rechtmatigheid. Dit houdt in dat deze bedragen in overeenstemming zijn met de relevante subsidiebepalingen zoals vastgesteld door de Koninklijke Bibliotheek.

De jaarrekening bestaat uit:

de geconsolideerde en enkelvoudige balans per 31 december 2021;

de geconsolideerde en enkelvoudige staat van baten en lasten over 2021; en

de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen.

De basis voor ons oordeel

Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden en het controleprotocol WNT 2021 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie 'Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening'.

Wij zijn onafhankelijk van Stichting Dedicon zoals vereist in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de

opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).

Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.

Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd

In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2021 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5 lid 1 sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is.

B. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie

Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere informatie, die bestaat uit:

het bestuursverslag

de overige gegevens

Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat. Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de controle of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het bestuursverslag en de overige gegevens in overeenstemming met RJ-Richtlijn 640 Organisaties-zonder-winststreven.

C. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening

Verantwoordelijkheden van het bestuur en de raad van toezicht voor de jaarrekening

Het bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met de Richtlijn 640 Organisaties-zonder-winststreven en de bepalingen bij of krachtens de WNT.

Het bestuur is er ook verantwoordelijk voor dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmuaties voldoen aan de eisen van financiële rechtmatigheid. Dit houdt in dat deze bedragen in overeenstemming dienen te zijn met de subsidiebepalingen zoals vastgesteld door de Koninklijke Bibliotheek

In dit kader is het bestuur verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.

Bij het opmaken van de jaarrekening moet het bestuur afwegen of de stichting in staat is om haar werkzaamheden in continuïteit voort te zetten. Op grond van genoemd verslaggevingsstelsel moet het bestuur de jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling, tenzij het bestuur het voornemen heeft om de stichting te liquideren of de bedrijfsactiviteiten te beëindigen of als beëindiging het enige realistische alternatief is.

Het bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de stichting haar bedrijfsactiviteiten in continuïteit kan voortzetten, toelichten in de jaarrekening.

De raad van toezicht is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de stichting.

Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening

Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.

Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.

Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften, de onafhankelijkheidseisen, het Controleprotocol WNT 2021. Onze controle bestond onder andere uit:

het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing;

het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de entiteit;

het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan;

het vaststellen dat de door het bestuur gehanteerde continuïteitsveronderstelling aanvaardbaar is. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de stichting haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat een stichting haar continuïteit niet langer kan handhaven;

het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen;

het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen.

Gegeven onze eindverantwoordelijkheid voor het oordeel zijn wij verantwoordelijk voor de aansturing van, het toezicht op en de uitvoering van de groepscontrole. In dit kader hebben wij de aard en omvang bepaald van de uit te voeren werkzaamheden voor de groepsonderdelen. Bepalend hierbij zijn de omvang en/of het risicoprofiel van de groepsonderdelen of de activiteiten. Op grond hiervan hebben wij de groepsonderdelen geselecteerd waarbij een controle of beoordeling van de volledige financiële informatie of specifieke posten noodzakelijk

Wij communiceren met de raad van toezicht onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing.

Barneveld, 25 maart 2022

Van Ree Accountants

J.A. van Ginkel RA MSc